Anticonceptiepil

 

Hoe werkt de pil?

Wanneer een vrouw zwanger is, verhinderen oestrogeen en progesteron een nieuwe eisprong en bevruchting. Door die twee hormonen van buitenaf toe te dienen, breng je het lichaam in de waan dat het zwanger is.

Samen zorgen oestrogeen en progesteron ervoor dat je geen eisprong hebt. Door progesteron wordt het slijmvlies in de baarmoederhals bovendien minder doorgankelijk voor zaadcellen, terwijl het baarmoederslijmvlies niet wordt opgebouwd als voorbereiding op een zwangerschap. Voor een doeltreffende anticonceptie is oestrogeen strikt gezien niet echt nodig.

Oestrogeen

Nu minder in de pil dan vroeger

Om zeker te spelen was de oestrogeendosis van de eerste pillen heel zwaar: 80 microgram per pil. De contraceptieve werking is meteen goed, maar ten koste van nevenwerkingen zoals hoofdpijn, borststuwing, gewichtstoename en vochtophouding.

Al vanaf 1962 komen de eerste berichten over ernstiger neveneffecten zoals hartaanvallen, bloedklonters en kanker.Geleidelijk aan verminderen de producenten de hoeveelheid oestrogeen. De huidige pillen bevatten 20 of zelfs 15 microgram. De dosis oestrogeen is verminderd, maar het gebruikte type oestrogeen is altijd hetzelfde gebleven.

De pil zonder oestrogeen

Oestrogeen wordt in de eerste plaats toegevoegd omdat dit het baarmoederslijmvlies doet aangroeien. Zonder oestrogeen kan dat slijmvlies zo dun worden dat je voortdurend een beetje bloed verliest. Dat heet spotting of doorbraakbloeding. Dat is niet gevaarlijk en de pil werkt nog even goed, maar het is vervelend.

Sommige vrouwen mogen helemaal geen oestrogeen meer hebben: na borstkanker, een trombose of embolie of bij zware leverproblemen. Dan is een pil met alleen progesteron wel een oplossing.

Alles wat hart en bloedvaten belast – zwaar roken, veel overgewicht, vorderende leeftijd – is een argument om een pil zonder oestrogeen te gebruiken, net als een familiale aanleg voor hart- en vaatziekten.

Progesteron

Het type progesteron is wel veranderd in de loop der jaren. Vandaar dat men het heeft over pillen van de eerste, tweede, derde en vierde generatie. Je kan nu een pil kiezen met het soort progesteron dat het best bij jou past. Een speciaal type is bijvoorbeeld Diane. Het progesteron erin onderdrukt de produktie van mannelijke hormonen en is aldus bijzonder efficiënt tegen acne en overdreven lichaamsbeharing.

Voor de derde en vierde generatie zijn nieuwe types progesteron geïntroduceerd. Dat moest minder invloed hebben op lichaamsprocessen zoals de vethuishouding, cholesterol- en suikerhuishouding.

Het veroorzaakt echter iets meer tromboses - klonters in het bloed - bij meisjes en vrouwen die daartoe een aanleg hebben, vooral in het begin van de inname. Sommige vrouwen (en mannen) hebben immers een erfelijke aanleg voor bloedstollingsproblemen. De progesteronen uit de derde generatie versterken die aanleg, net zoals roken of zwangerschap dat doen.

Wie al lang een derde of vierde generatiepil neemt, hoeft niet bang te zijn. Als er iets kon gebeuren, was het in het begin gebeurd.

Sinds enige jaren wordt de pil ook meer en meer periodisch (2 à 3 maanden) of zelfs continu doorgenomen zonder pilvrije week. Het voordeel hiervan is dat eventuele hinderlijke (pre-)menstruele klachten achterwege blijven en er uiteraard ook geen menstruaties optreden. 

Risico's pilgebruik

Borstkanker?

Het aantal gevallen van borstkanker neemt de laatste jaren toe. Sommige studies wijzen in de richting van een iets vergrote kans als je gedurende een tijd – hoe lang is nog onduidelijk – de pil neemt.

Daar horen een paar kanttekeningen bij.

 

  • De meeste vrouwen die nu borstkanker krijgen, zijn ongeveer 60 jaar oud. Destijds namen ze een pil die veel zwaarder gedoseerd was dan wat nu bestaat. Bovendien is het risico op borstkanker 10 jaar na het stoppen van de pil terug op hetzelfde niveau als iemand die nooit de pil genomen heeft.
  • We leven langer en hoe ouder je bent, hoe hoger het risico wordt.
  • Vrouwen worden bovendien meer op borstkanker gescreend, er wordt openlijker over gepraat en de statistieken zijn beter.
  • Borstkanker stijgt ook bij jonge vrouwen. Daar kunnen nog andere redenen voor zijn, zoals verminderde lichaamsbeweging, milieuvervuiling of vetrijke voeding.
  • Borstkanker in de familie is geen reden om de pil niet te nemen. Ongewenst zwanger worden is immers geen goed alternatief. Wel moet je de zaak individueel bekijken.

Hart-en bloedvaten

De pil heeft een negatieve invloed op sommige onderdelen van slagaderverkalking en bloedstolling. Niet alleen oestrogeen, maar ook progesteron speelt een rol. Hart- en vaatziekten worden echter vooral veroorzaakt door aanleg en levensstijl, zoals roken, verkeerde voeding en gebrek aan lichaamsbeweging. De invloed van de pil is veel kleiner dan die van de andere factoren. 

Alternatieven voor de pil

  • Niet meer slikken
    Er zijn veel minder hormonen nodig als ze rechtstreeks kunnen inwerken op baarmoeder en baarmoederslijmvlies, zonder omweg langs de mond en het spijsverteringsstelsel. Daarom zijn er alternatieven op de markt gekomen. Die zijn interessant wanneer de gewone pil om medische redenen niet aangewezen is, of wanneer je moeite hebt om elke dag je pil te nemen, of wanneer je gewoon de allerlaagst mogelijke dosis hormonen in je lichaam wilt.
  • Elke vrouw haar keuze
    De meerderheid van de vrouwen is goed met het om even wat. Hoe je zal reageren is echter nooit volledig voorspelbaar en hangt af van je individuele stofwisseling. Sommige vrouwen moeten daarom een hele tijd zoeken naar het juiste middel. Laat je daarom vooral goed informeren en adviseren door je arts.

Verschenen op 28 juni 2013 met medewerking van Alain Bourda, apotheker NVSM

Nog vragen?

Openingsuren en diensten

Op de kantoorpagina kan je een 'eigen' kantoor kiezen

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

Tel:
056 230 230