Diabetesconventie voor kinderen en adolescenten

Kinderen en adolescenten met diabetes vragen een andere aanpak dan volwassenen. Er zijn ook meer partijen betrokken bij de zorg zoals ouders, familie en leerkrachten. De diabetescentra voor kinderen en adolescenten bieden hen zorg op maat. ​

Wat

Sinds 1997 bestaat er een specifieke diabetesconventie voor kinderen en adolescenten. Op 1 augustus 2016 werd de nieuwe overeenkomst voor kinderen en jongeren met diabetes van kracht. Kinderen en jongeren onder de 16 jaar moeten opgevolgd worden in een conventie voor kinderen en adolescenten. Dit is een ziekenhuisdienst die met het RIZIV een afzonderlijke overeenkomst gesloten heeft voor de begeleiding en educatie van kinderen en adolescenten. Zo’n centrum moet minstens 60 patiënten met diabetes begeleiden die jonger zijn dan 18 jaar. Door minimaal dit aantal op te volgen bouwen de deskundigen binnen het multidisciplinair team voldoende expertise op en onderhouden ze deze kennis ook. Enkel de consultaties bij de kinderarts-diabetoloog moet je betalen, de begeleiding door de andere teamleden is kosteloos.

Multidisciplinair team

Een multidisciplinair team binnen het kinderdiabetescentrum ziet er zo uit:

  • een kinderarts-diabetoloog
  • een verpleegkundige-diabeteseducator gespecialiseerd in diabetes bij kinderen en adolescenten
  • een diëtist gespecialiseerd in diabetes bij kinderen en adolescenten
  • een klinische psycholoog/kinderpsychiater
  • een sociaal assistent/sociaal verpleegkundige 

 

Opname

​Na de diagnose door de kinderarts-diabetoloog wordt je kind meteen op de afdeling opgenomen. Dit is het moment waarop je als gezin kennismaakt met alle leden van het team.  

Programma

  • Als ouder word je meteen opgeleid door de diabetesverpleegkundigen om je kind te verzorgen. Je hebt immers een grote rol in de diabeteszorg van je jonge kind.
  • Stapsgewijs leert je kind ook om zelfstandig bepaalde taken op zich te nemen. De educatie is aangepast aan zijn of haar leeftijd en ontwikkelingsniveau. In het begin zullen dat zeer eenvoudige taken zijn om daarna in grote mate de dagelijkse diabeteszorg zelfstandig uit te voeren. Als je kind op oudere leeftijd diabetes ontwikkelt, zal het al snel zelfstandig leren meten en spuiten en het insulineschema zelf aanpassen.
  • De diëtist zoekt samen met het gezin naar een gezonde, aangepaste voeding die haalbaar is en past binnen het schoolse en naschoolse schema.
  • Er staat ook een psycholoog of kinderpsychiater klaar om alle emoties te verwerken. In het begin zit je met heel veel vragen over hoe het nu verder moet, over de toekomst, over veranderingen, enz.
  • De sociaal assistent helpt de ouders met het in orde brengen van alle formaliteiten, zoals de mogelijkheid tot het bekomen van  verhoogde kinderbijslag voor kinderen met diabetes die geboren zijn na 1 januari 1993.

Begeleiding

​Na de opname kan de familie blijven rekenen op het diabetesteam.

Waarvoor kan je er terecht?

Indien de ouders of het kind dit wensen, gaat iemand van het team toelichting geven op school, bij de onthaalmoeder of kinderkribbe, bij de sport- of jeugdbeweging... De leerkracht, onthaalmoeder of begeleider leert dan het uitvoeren van vingerprikken, het opvangen van hypo's, het geven van de injecties of het gebruik van de insulinepomp. Het diabetesteam staat ook klaar om bijzondere activiteiten zoals bijvoorbeeld een bosklas, skivakantie of sportkamp mee voor te bereiden.

De diëtist past de voeding regelmatig aan in functie van de groei en de ontwikkeling van het kind en ook wanneer het therapieschema wijzigt (bijvoorbeeld omschakeling naar insuline analogen). Hij of zij geeft ook advies over uitzonderlijke gelegenheden bijvoorbeeld een kinderfeest of een schoolreis.

De kinderpsycholoog of -psychiater ziet preventief en eventueel therapeutisch, toe op mogelijke psychosociale verwikkelingen die het leven met diabetes soms veroorzaakt. Individuele therapie is soms nodig. Uiteraard worden de ouders nauw bij dit proces betrokken en kunnen ze met hun vragen en zorgen terecht bij de kinderpsycholoog of -psychiater.

In de kinderdiabetescentra is er ook een 24-uurs wachtdienst voorzien: zo is er altijd iemand van het team te bereiken bij onverwachte problemen.

Streven naar zelfstandigheid

Alle teamleden streven ernaar de diabeteszorg spontaan meer en meer in handen van de opgroeiende jongere te leggen. Hereducatie is dan ook een constante opdracht van het team. Ouders met opgroeiende kinderen hebben soms hulp nodig bij het loslaten van deze zorg. Jongeren moeten dan weer beseffen dat een wakend oog van ouders en andere volwassenen vaak een grote hulp en steun betekent. Dit blijvend proces van 'loslaten' en 'vasthouden' betekent zowel voor de jongere als voor de ouders een uitdaging. Het diabetesteam probeert dit proces, aan de zijlijn, mee in balans te houden.

Adressen

​In België zijn er dertien centra die met het RIZIV een afzonderlijke overeenkomst gesloten hebben voor de begeleiding en educatie van kinderen en adolescenten. Acht hiervan situeren zich in Vlaanderen en vijf in het Franstalig landsgedeelte. 

Antwerpen

  • Koningin Paola Kinderziekenhuis, Antwerpen​
    Verantwoordelijke: Dr. M. Coeckelberghs
    03/449.49.26​
  •  
  • GZA – Sint Vincentius ziekenhuis, Antwerpen
    Verantwoordelijke: Dr. Katleen Poschet
    03/285.28.35
  • UZA – pediatrie, Antwerpen
    Verantwoordelijke: Prof. R. Rooman
    03/821.58.41

Brabant

  • UZ Brussel – pediatrie, Brussel
    Verantwoordelijke: Dr. J. Van Besien
    02/477.57.10
 
  • UZ Leuven – pediatrie, Leuven
    Verantwoordelijke: Prof. K. Casteels
    0476/50.53.26

Limburg

  • Ziekenhuis Maas en Kempen –  pediatrie, Bree
    Verantwoordelijke: Dr. L. Dooms
    089/50.98.47
 
  • Jessa Ziekenhuis – Kinder- en Jeugdgeneeskunde, Hasselt
    Verantwoordelijke: Dr. G. Massa
    011/30.91.70

Oost-Vlaanderen 

  • UZGent – pediatrie, Gent
    Verantwoordelijke: Dr. S. Van Aken 
    09/332 27 32   

West-Vlaanderen

  • Heilig Hart Ziekenhuis – pediatrie, Roeselare 
    Verantwoordelijke: Dr. K. Logghe
    051/23.70.80

  •  AZ Sint-Jan –​ pediatrie, Brugge
  • Verantwoordelijke: Dr. S. Depoorter
    050/45.27.40
​​​

Opdracht

​In 2006 verenigden alle Vlaamse centra zich in de Vlaamse Diabetescentra voor Kinderen en Adolescenten (VDKA). Samen werken zij aan:

  • bevordering en verbetering van de multidisciplinaire diabeteszorg bij kinderen en adolescenten
  • het stimuleren en opzetten van multicentrisch wetenschappelijk onderzoek in alle aspecten van de kinderdiabetologie
  • vertegenwoordiging van de centra bij andere organisaties, gezondheidsinstanties en de overheid
  • het stimuleren en organiseren van vormingsactiviteiten om de kennis over diabetes bij kinderen en adolescenten binnen de gezondheidszorg te verbeteren
  • bevordering van de communicatie tussen de verschillende diabetescentra en teamleden
  • verbetering van de zorg voor het kind en adolescent met diabetes via onderhandelingen met het RIZIV, de ziekenfondsen en andere instellingen

 

Verschenen op 3 augustus 2012 en herzien op 3 oktober 2016 met medewerking van Dr. Van Aken, voorzitter van de vzw Vlaamse Diabetescentra voor Kinderen en Adolescenten (VDKA)

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00

Online advies

Voor al jouw vragen over gezondheid en welzijn.