Vermoeidheid bij diabetes

Veel mensen met diabetes voelen zich moe. Dat kan komen door een slecht geregelde bloedsuikerspiegel of door verwikkelingen van de aandoening. Afgezien daarvan ben je met diabetes in principe even fit of moe als om het even wie. Ben je toch vermoeid? Dan is het belangrijk hierover te praten met je arts zodat de andere reden van vermoeidheid opgespoord en behandeld kunnen worden.

Oorzaken

In de volgende omstandigheden kan diabetes vermoeidheid veroorzaken, al gebeurt dat lang niet bij iedereen:

Slecht geregelde bloedsuikerspiegel

Zowel een te hoge als een te lage suikerspiegel kan je moe maken. Het maakt geen verschil of je diabetes type 1 of 2 hebt.  

Te lage bloedsuikerspiegel  

  • Een typisch verschijnsel is dan niet uitgerust wakker worden. Vooral nachtelijke hypo’s veroorzaken namelijk vermoeidheid. Je lichaamscellen krijgen door de hypo te weinig suiker, waardoor ze niet goed meer functioneren. Alleen al daardoor slaap je minder goed en ben je ’s ochtends niet echt uitgerust. Word je midden in de nacht bovendien wakker door de hypo, dan moet je opstaan om een vorm van suiker in te nemen. Daardoor is je slaap verhakkeld en heb je minder lang geslapen dan je zou willen. De vermoeidheid is dan ook vaak een combinatie van die twee oorzaken.

Te hoge bloedsuikerspiegel  

  • Vooral na het eten ben je dan moe en heb je te weinig energie. Het is heel typisch om dan zelfs letterlijk in slaap te vallen. Door te eten komt er veel suiker ineens in je bloed. Er zit echter niet genoeg insuline in je bloed om die suiker te verwerken, of je cellen zijn niet gevoelig meer voor insuline. Er blijft dus te veel suiker in je bloed circuleren, maar je lichaam kan het niet gebruiken.

Verwikkelingen

Door verwikkelingen als gevolg van diabetes zijn je organen beschadigd en werken ze niet meer zo goed als vroeger. Die verwikkelingen kan je pas krijgen als je al jarenlang diabetes hebt, vooral als je suiker niet altijd goed geregeld was.  

Aangetaste nieren  

  • Ze filteren giftige afvalstoffen niet meer zo goed uit je bloed. Die afvalstoffen stapelen zich geleidelijk aan op in je lichaam.
  • Ook bloedarmoede is een mogelijk gevolg. Dan heb je te weinig ijzer in je bloed en daardoor krijgen je lichaamsweefsels te weinig zuurstof. Vermoeidheid is een typisch verschijnsel als je bloedarmoede hebt.

Aangetast hart

  • Je hart is aangetast of je lijdt aan hartfalen. Doordat je hart het bloed niet meer goed je lichaam kan rondpompen, voel je je minder fit.

Andere oorzaken dan diabetes

Onduidelijke oorzaak

Vermoeidheid is iets waar veel mensen mee kampen, ook wie geen diabetes heeft. Maar met een chronische ziekte ben je sneller geneigd om de oorzaak van je vermoeidheid bij je ziekte te zoeken. Dat is niet altijd terecht. Vermoeidheid is immers een heel algemene klacht, die veel verschillende oorzaken kan hebben. Ook oorzaken die helemaal niets met diabetes te maken hebben.
 
  • Heb je een goed afgeregelde diabetesbehandeling en geen verwikkelingen maar ben je toch erg moe? Dan is er iets anders aan de hand. Raadpleeg je huis arts als je zelf geen voor de hand liggende oorzaak vindt.  

Depressie

Ook van een depressie word je moe, al is het niet hetzelfde soort moeheid.  

Met een chronische ziekte zoals diabetes ben je vatbaarder voor een depressie dan mensen die die last niet moeten meesleuren. Je kan immers nooit vrijaf van je ziekte nemen. Je moet elke dag weer nadenken over je bloedsuiker, meten en rekenen. Dat kan op de duur zo zwaar doorwegen dat je depressief wordt. Misschien ben je je daar niet eens zelf van bewust.  

Herken je jezelf in deze signalen? Raadpleeg dan je huisarts om je te laten begeleiden. 

  • Je bent vooral moedeloos en niet zozeer moe.
  • Je blijft overdag in bed liggen.
  • Je hebt nergens meer zin in. Je haakt af van activiteiten die je vroeger graag deed.
  • Je sluit je af van andere mensen.
  • Je naasten vinden dat je veranderd bent.
 

Behandeling

Tips

​Vermoeidheid als gevolg van diabetes kan je zo behandelen:

  • Houd je diabetes altijd goed geregeld. Je bloedsuikerwaarden liggen liefst tussen 70 en 140 mg/dl.
  • Meet regelmatig je bloedsuiker, zoals afgesproken met je zorgverstrekker.
  • Waarden boven 250 tot 300 mg/dl duiden op hypers.
  • Waarden onder 60 mg/dl duiden op hypo’s.
  • Bij bovenstaande waarden moet je je dokter raadplegen om samen te overleggen wat er moet gebeuren. Je dieet bijsturen, je dosis geneesmiddelen veranderen, of je soort of dosis insuline aanpassen.
  • Verwikkelingen van je diabetes moet je uiteraard ook door je dokter laten behandelen.

Voorkomen

Volg deze tips om vermoeidheid als gevolg van diabetes te voorkomen:

  • Houd je bloedsuiker altijd goed geregeld. Praat erover met je arts.
  • Houd rekening met alles wat een invloed heeft op je bloedsuiker: voeding, beweging en stress.
  • Let op wat en wanneer je eet.

Lichaamsbeweging

      • Het effect van sport op je suikerspiegel is niet zo gemakkelijk in te schatten, maar toch is lichaamsbeweging belangrijk.
      • Het geeft je meer energie en maakt je fitter. Dat is zo voor iedereen, diabetes of niet.
      • Heb je type 2, dan is bewegen zelfs een deel van je behandeling. Je doet dan iets aan de oorzaak van de ziekte. Lichaamsbeweging verbetert de insulinegevoeligheid van je lichaamscellen die verminderd is door de aandoening terwijl je eigen insulineaanmaak tekortschiet.
      • Voor iemand met type 1 is lichaamsbeweging even gezond als voor om het even wie, maar het verandert niets aan het verloop van de ziekte.

Wat met stress?

      • Een periode met veel stress maakt je bloedsuikerregulering moeilijker dan wanneer alles rustig is.
      • Dat komt omdat je lichaam onder spanning reageert met een vecht- of vluchtreactie. Je bijnier maakt dan stresshormonen aan. Die hormonen jagen je bloedsuiker omhoog, zodat je genoeg energie hebt om te vluchten of te vechten.
      • Alleen is spanning tegenwoordig vooral mentaal, zodat die extra aangemaakte bloedsuiker er te veel is. Bovendien verdwijnt ze niet weer vanzelf, zoals bij iemand zonder diabetes.
      • Je moet je therapie misschien tijdelijk aanpassen. Heb je langdurig last van stress, zoek dan ook een manier om er beter mee om te gaan.

Verschenen op 17 juni 2013 en herzien op 12 juli 2016 met medewerking van professor Chantal Mathieu, diensthoofd afdeling endocrinologie, UZ Leuven

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00