Bouw nek

De nek is het bovenste en tegelijk ook het beweeglijkste deel van de ruggengraat. De belangrijkste functie is het dragen van je hoofd en dit laten buigen en draaien in alle richtingen. Daardoor heb je een ruim gezichtsveld. Om die taak goed uit te voeren, heeft de nek een speciale opbouw.

Wervels en wervelkolom

​Nekwervelkolom

  • De nek bestaat uit zeven nek- of halswervels. Ze worden ook cervicale wervels genoemd. Boven de cervicale wervelkolom zit de schedel, eronder de eerste borstwervel. De wervels bestaan uit bot.
  • Tussen twee wervels zit een tussenwervelschijf, die fungeert als schokdemper. Elke schijf bestaat uit een vezelige buitenkant en een gelachtige kern. Er zitten geen tussenwervelschijven tussen je schedel en de eerste halswervel en tussen de eerste en de tweede halswervel.
  • Het middelste deel van elke wervel is hol. Bovenop elkaar gestapeld vormen die holtes een tunnel waar het ruggenmerg doorheen loopt.
  • Aan weerszijden van het ruggenmerg ontspringen de zenuwwortels, bundels van zenuwvezels. Ze treden links en rechts uit het wervelkanaal door kleine openingen tussen de opeenvolgende wervels.
  • Rond de wervels zitten spieren, bindweefsel, bloedvaten en zenuwen. Een grote en belangrijke spier is de monnikskapspier of trapeziusspier.

Nekwervels: anders dan ruggenwervels

  • De wervels van je nek zijn kleiner en een beetje anders gevormd dan de erop volgende wervels. Die verschillen hebben vooral met de beweeglijkheid van de hals te maken.
  • De twee bovenste wervels zijn speciaal. De eerste wervel is een holle ring waarin het tandvormig uitsteeksel van de tweede wervel perfect past. Zo vormen ze een scharnier die verschillende hoofdbewegingen toelaat.
  • De eerste wervel of atlas draagt het hoofd. Door zijn ringvorm kan je je hoofd naar voor en achteren bewegen, bijvoorbeeld bij het ja knikken.
  • Door de tweede wervel of axis kan je hoofd naar links en rechts draaien, bijvoorbeeld bij het nee schudden.
  • De andere nekwervels bestaan uit een massief wervellichaam en een wervelboog. Het wervellichaam zit aan de halszijde, de boog aan de nekzijde.
  • Op de wervelboog zitten een aantal uitsteeksels: het doornuitsteeksel achteraan in het midden, en aan elke zijkant een dwarsuitsteeksel. Die uitsteeksels dienen als aanhechtingsplaats voor spieren en ligamenten.
  • In beide dwarsuitsteeksels zit een rond gaatje. Daar gaan belangrijke bloedvaten naar de hersenen doorheen.
  • Op de wervelboog staan twee beweeglijke facetgewrichtjes, die de opeenvolgende wervels achteraan met elkaar verbinden.
  • Aan de zijkant vormt een rand op het wervellichaam het uncovertebrale gewricht. Het verbindt opeenvolgende wervels met elkaar. De wervels van de rest van de wervelkolom hebben die uncovertebrale gewrichtjes niet.

Tekeningen

Moeilijke woorden

​De ruggenwervels hebben een afkorting, die dokters vaak gebruiken. Voor de halswervels is dat de letter C – van cervicaal – gevolgd door een cijfer dat hun volgorde in de rij aanduidt, van 1 tot 7. Zo is C1 de eerste halswervel, C2 de tweede enzovoort. Het gebied tussen twee wervels wordt aangeduid met die twee wervels, bijvoorbeeld C6-C7.

Latijnse en Griekse namen

Voor de onderdelen van de wervelkolom en voor aandoeningen ervan hanteert men vaak termen die ontleend zijn aan het Latijn of Grieks. Zoals:

  • Vertebra: wervel
  • Corpus vertebrae: wervellichaam
  • Processus: uitsteeksel
  • Processus spinosus: doornuitsteeksel
  • Processus transversus : dwarsuitsteeksel
  • Foramen: gat
  • Foramen vertebrae: het gat in het midden van elke wervel waar het ruggenmerg doorheen loopt.
  • Foramen transversarium: het gaatje in het dwarsuitsteeksel.
  • Discus: schijf
  • Discus intervertebralis: tussenwervelschijf
  • Hernia: breuk
  • Discushernia: uitpuiling van de tussenwervelschijf
  • Stenose: vernauwing
  • Cervicale stenose: vernauwing van de binnenkant van de halswervelkolom
  • Radix: wortel, in dit geval een zenuwwortel
  • Radiculopathie of radiculair lijden: betekent dat een zenuwwortel ingeklemd zit.
  • Myelum: ruggenmerg
  • Myelopathie betekent dat het ruggenmerg beschadigd is.

Verschenen op 12 augustus 2013 en herzien op 14 maart 2017 met medewerking van dokter Thierry Parlevliet, dienst fysische geneeskunde en revalidatie, UZ Gent

Aanbod beweging en vitaliteit

Leg je niet neer bij rugpijn. Blijf bewegen.

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00