Diagnose & onderzoeken

​Wanneer moet je naar de huisarts met nekpijn en welke onderzoeken kan je daar voorgeschreven krijgen? Uitleg over Röntgenfoto’s, scans en andere mogelijke onderzoeken bij nekpijn.

Wanneer huisarts

​De meeste plotse nekpijn is niet gevaarlijk. Ze vermindert meestal vanzelf al na enkele dagen. Je mag ondertussen jezelf behandelen met lichte beweging, rust, warmte en lichte rekoefeningen. In een aantal gevallen moet je wel naar de dokter of het ziekenhuis.

Alarmsymptomen 

Met deze symptomen moet je naar de huisarts:

  • Bij verlamming, grote krachtvermindering of sterk gevoelsverlies in je armen. Ook wanneer je dat hebt in je benen. Dit kan betekenen dat het ruggenmerg samengedrukt wordt. Meestal is dat een geleidelijk voortschrijdend proces, maar het kan ook plots ontstaan. Dat moet snel behandeld worden, om onherstelbare schade te voorkomen.
  • Bij nekpijn kort na een (onge)val
  • Je hebt ook koorts van meer dan 38°C en zweetaanvallen ‘s nachts.
  • Je verlies abnormaal veel of snel gewicht.
  • Je hebt elders in het lichaam al een kankergezwel gehad.
  • Een zwelling in de nek.
  • Je hebt al een bestaande algemene ziekte, zoals tuberculose.
  • Je hebt al een aandoening van de wervelkolom die ontstekingen veroorzaakt, zoals de ziekte van Bechterew
  • Je pijn wordt niet uitgelokt door beweging.
  • Je hebt hevige pijn die steeds erger wordt.
  • Je pijn is ’s nachts erger dan overdag.  

Onderzoek

De arts onderzoekt je eerst om meer te weten over je pijn en om te bepalen of er aanvullende onderzoeken nodig zijn. Het bestaat uit verschillende onderdelen: 
  • Je verhaal of anamnese vertellen. Deze vragen kan je verwachten: waar precies doet het pijn, welke bewegingen lokken pijn uit, op welk moment heb je de meeste pijn, heb je alleen pijn in de nek of straalt de pijn uit? Heb je alleen pijn, of ook tintelingen, een doof gevoel of een verlies van kracht?
  • Inspectie van je lichaamshouding. Hieruit kan je arts al nuttige informatie halen. Bijvoorbeeld, veel beeldschermwerkers houden het hoofd te ver naar voren, de nek gestrekt en de borstwervelkolom te rond. Als je de hele dag aan een pc werkt, hou je op de duur die houding ook aan na je werk.
  • Basisfunctieonderzoek. De arts vraagt om een aantal eenvoudige bewegingen uit te voeren: je hoofd naar voor en naar achter buigen, het hoofd opzij draaien, je oor naar je schouder brengen.

Zelfzorg

Röntgenfoto's en scans

Wanneer een foto of scan nodig?

Beeldvormingstechnieken om de oorzaak van nekpijn te achterhalen zijn klassieke radiografie, CT-scan en een MRI-scan. Wil je snel een resultaat, dan gebeurt een RX-opname of een CT-scan. Voor heel gedetailleerde beelden gaat niets boven een MRI-opname, met langere wachttijden. Foto’s of scans zijn echter niet elke situatie nodig.

Alarmsymptomen

In deze gevallen heb je een foto of scan nodig om de oorzaak te achterhalen:

  • Wanneer je plotse nekpijn met uitstralende zenuwpijn naar de arm of schouder hebt, kan je een  acute discushernia hebben die op een zenuw drukt. Dan wordt liefst een MRI-scan uitgevoerd, of eventueel een CT-scan. Een discushernia verbetert vaak met de tijd. Een operatie is zeker niet altijd nodig.
  • Bij chronische nekpijn zonder uitstraling, die al meer dan twee maanden aansleept, begint men met een klassieke Röntgenfoto. Is het artrose, dan biedt een radiografie snel een tamelijk goed overzicht van de ernst ervan. Daarmee weet de dokter grotendeels al welke behandeling best volgt. Is er geen artrose te zien, dan kan de oorzaak iets zeldzamers zijn, zoals een ontstekingsziekte. Dan is aanvullend onderzoek nodig.
  • Heb je chronische nekpijn met uitstraling: dan liefst een MRI-scan, eventueel een CT-scan. Een MRI-opname is de enige die subtiele schade, bijvoorbeeld na een whiplash, kan aantonen.

Niet nodig 

Je hebt geen foto of scan nodig in deze situatie:

  • Bij plotse nekpijn zonder uitstralende zenuwpijn, die niet het gevolg is van een ongeval heb je de eerste zeven weken nog geen beeldvorming nodig. Meestal gaat de pijn in verloop van die tijd immers vanzelf over, met de hulp van ontstekingsremmers en/of pijnstillers. Het is daarom niet nodig om te weten wat de pijn veroorzaakt. Of dat nu een spier, gewricht of gewrichtskapsel is: het krijgt allemaal dezelfde behandeling.

Techniek: Radiografie of Röntgenfoto of RX

Het is de oudste techniek, die vooral geschikt is om botten in beeld te brengen. Hij wordt nog (te) vaak toegepast.

Voordelen

  • Snelheid. Je moet niet lang wachten op een afspraak en het resultaat is er meteen.
  • Het onderzoek gebeurt staand. Dat is ook de houding waarin de meeste mensen nekpijn hebben: staand of rechtop zittend. Dan moet je nek immers je hoofd dragen. Wanneer je neerligt, zoals voor een CT-scan of MRI-scan, wordt de nek minder belast.
  • Tussen twee opnames in kan je van houding veranderen en je nek in verschillende richtingen buigen. Foto’s van die verschillende houdingen tonen beter de beweeglijkheid van de nek, en waardoor die beweeglijkheid veranderd is. Tijdens een CT-scan of MRI-scan moet je daarentegen zo onbeweeglijk mogelijk blijven.
  • Radiografie geeft een goed beeld van artrose van de nek.

Nadelen

  • De klassieke RX-foto maakt gebruik van ioniserende straling. Die is schadelijk voor de gezondheid. Daarom maak je er liefst niet te veel gebruik van en moet je de dosis beperken.

Techniek: CT-scan

Een CT-scan is een combinatie van klassieke radiografie met hoogtechnologische computertechnologie. Hij brengt zowel botten als zachtere weefsels in beeld.

Voordelen

  • Je hebt snel een afspraak en vrijwel meteen het resultaat, net zoals bij de klassieke radiografie.
  • De scanner maakt beelden die een dwarse doorsnede zijn. Ze zijn bovendien gedetailleerder dan een RX-foto.
  • Artrose wordt meer gedetailleerd in beeld gebracht dan op een radiografie.
  • Een CT-scan is ook geschikt om een discushernia op te sporen. Dat is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Die kan drukken op een zenuw of het kanaal voor het ruggenmerg vernauwen.

Nadelen

  • Ook de CT-scanner maakt gebruik van vrij hoge ioniserende straling.

Techniek: MRI-scan

Een MRI-scanner maakt gebruik van een gigantische magneet. Hij is geschikt om alle weefsels in beeld te brengen, ook zachte.

Voordelen

  • De beelden van een MRI-scanner zijn de meeste gedetailleerde die er bestaan. Ze tonen de anatomische verhoudingen van de verschillende onderdelen van de nek, schade aan tussenwervelschijven, artrose van gewrichten, vernauwingen van het wervelkanaal en wat waarop drukt. Bovendien zie je er ontstekingen op en beschadigingen van weke delen zoals gewrichtsbanden. Dat maakt een MRI-opname erg geschikt om de oorzaken van chronische nekpijn op te sporen.
  • Een MRI-scanner is veilig voor de gezondheid. Hij maakt gebruik van een zeer krachtige magneet en niet van ioniserende straling.

Nadelen

  • In de meeste ziekenhuizen is er een wachtlijst van verschillende weken. Het resultaat laat ook soms enkele dagen op zich wachten. Een MRI-opname wordt daarom vaak pas gemaakt als het resultaat van een eerdere RX of CT-scan niet gedetailleerd genoeg was en de dokter meer informatie wil.

Uitgebreide info

Andere onderzoeken

Ook deze onderzoeken zijn mogelijk om de oorzaak van nekpijn te achterhalen:

Elektromyografie en zenuwgeleidingsonderzoek

Om een zenuwinklemming op te sporen en vast te stellen hoe erg het is, gebeuren vaak deze twee onderzoeken samen. Ze meten de elektrische activiteit in zenuwen en spieren. Dat gebeurt met fijne naaldjes en lichte elektrische stroom.

Functie-onderzoek

Een tri-axiaal dynamometrisch onderzoek brengt de functie van de nek in kaart. Hoe beweeglijk is je nek, welke bewegingen kan je vlot of soepel uitvoeren en waar hapert het tijdens de uitvoering ervan? Dat wordt gemeten.
Voor het onderzoek voer je bewegingen uit, terwijl sensoren op je lichaam die bewegingen registreren. Een pc verwerkt de gegevens. Het resultaat wordt in cijfers uitgedrukt. Zo kan je de toestand voor en na een behandeling vergelijken. Dit onderzoek is geen beeldvormend onderzoek, maar een aanvulling ervan. Het biedt een andere invalshoek en gedetailleerder informatie dan wat de dokter met het blote oog kan zien. Niet elk ziekenhuis beschikt echter over deze techniek.

Bloedonderzoek

Een bloedonderzoek gebeurt alleen wanneer de dokter vermoedt dat er een minder vaak voorkomende specifieke oorzaak is voor je probleem, zoals een reumatische aandoening of een inwendige ziekte.

Uitgebreide info

Verschenen op 12 augustus 2013 met medewerking van professor Johan Van Goethem, medische en moleculaire beeldvorming, AZ Nikolaas, Sint-Niklaas.

Aanbod beweging en vitaliteit

Leg je niet neer bij rugpijn. Blijf bewegen.

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00