Borstkankeropsporing voor 40-ers met risico

De overheid nodigt alle vrouwen in België tussen 50 en 69 om de 2 jaar uit voor een gratis borstonderzoek met mammografie. De bedoeling van dit Vlaams Bevolkingsonderzoek is borstkanker in een vroege fase ontdekken en behandelen. Dit moet het aantal sterfgevallen door borstkanker verminderen en de behandeling ervan minder zwaar maken. De vraag werd al meerdere malen gesteld waarom de overheid dit onderzoek  niet uitbreidt  naar veertigers.​​​​

 

Borstkankerscreening niet nuttig voor vrouwen jonger dan 50, tenzij ze een verhoogd risico lopen

Volgens de overheid is het niet waardevol om de georganiseerde borstkankerscreening uit te breiden naar vrouwen vanaf 40 jaar. Borstkanker komt het meest voor in de leeftijdsgroep 50-69. Driekwart van de borstkankers ontwikkelt zich pas na de 50 jaar. Opsporing bij jongere vrouwen is technisch moeilijker omdat hun borsten nog veel klierweefsel bevatten. Dit leidt makkelijker tot valse resultaten, overbehandeling en onnodige ongerustheid. Bij oudere vrouwen zijn de mammografieën duidelijker, omdat hun borsten meer vetweefsel bevatten. Daarom breidt de overheid dit gratis bevolkingsonderzoek naar borstkanker niet uit naar alle vrouwen vanaf 40 jaar. 

Lees meer hierover in “Borstkanker al vanaf 40 jaar opsporen?”

Desondanks vindt de overheid dat een vervroegde screening wel nuttig kan zijn voor vrouwen met een verhoogd risico.  Een aantal vrouwelijke veertigers laat zich screenen buiten het Vlaams Bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Vaak wordt daarbij een echografie uitgevoerd, die meestal geen meerwaarde biedt en zorgt voor onnodige extra onderzoeken en ongerustheid.

Welke vrouwen lopen meer risico op borstkanker?

  • Vooral vrouwen bij wie borstkanker in de familie voorkomt lopen een groter risico om zelf borstkanker te krijgen. Afhankelijk van o.a. de verwantschap met deze familieleden kan dat risico gemiddeld, hoog of sterk verhoogd zijn.
  • Vrouwen die op jonge leeftijd een bestraling van het bovenlichaam kregen (radiotherapie met mantelveld) hebben een sterk verhoogd risico. 
  • Vrouwen met een verhoogde borstdensiteit, dus met zeer veel klierweefsel en weinig vetweefsel, behoren tot de categorie met een matig verhoogd risico.

Vrouwen met een verhoogd risico overleggen best met de arts over de screeningsmethode en hoe vaak dit onderzoek gebeurt.

 

  • Andere factoren, zoals overgewicht, alcoholgebruik, gebruik van de pil, eerste menstruatie op jonge leeftijd, enz. verhogen het risico op borstkanker maar in beperkte mate. Voor deze vrouwen volstaat de georganiseerde screening.

Is echografie voor borstonderzoek beter dan een mammografie?

De mammografie is het enige aangewezen onderzoek om een borstkanker op te sporen. Wanneer deze opsporing echter buiten het officiële screeningsprogramma wordt toegepast, wordt bij 85% van deze mammografieën op dezelfde dag een echografie uitgevoerd. Nochtans spoort een echografie weinig extra borstkankers op, maar zorgt ze vaak wel voor ‘vals alarm’. Met onnodige ongerustheid en extra onderzoeken, zoals borstpunctie en biopsie  als gevolg. Daarom beveelt het KCE het koppelen van een echografie aan een mammografie bij algemene borstkankerscreening niet aan.

Is screening buiten het officiële programma zinvol?

Screening buiten het officiële programma is wel aanbevolen bij een verhoogd risico op borstkanker.

Vrouwen met een sterk verhoogd risico op borstkanker worden best jaarlijks vanaf jonge leeftijd opgevolgd.  Afhankelijk van het risico begint deze opvolging vanaf 30 of 40 jaar, of 5 jaar voor de leeftijd die het andere familielid had toen de borstkanker werd vastgesteld. Hierbij kan een mammografie, MRI of -  in bepaalde gevallen - echografie worden gebruikt.  Of een combinatie van deze methodes.  Beslissingen hierover nemen  best de professionals met voldoende ervaring en opleiding, in samenspraak met de patiënt. Daarbij moet de patiënt voldoende op de hoogte gebracht worden van de beperkingen, voor- en nadelen van het borstkankeronderzoek. Ook over de genetisch testen, zoals onnodige behandeling bij het ontdekken van letsels die uiteindelijk geen borstkanker blijken te zijn, en de daarmee gepaard gaande ongerustheid . De screening zorgt ervoor dat borstkanker wordt opgespoord, maar het is nog niet helemaal bewezen dat ze ook echt levens redt.

Wat verhoogt de kwaliteit van een mammografie?

Elke opsporingsmammografie wordt  afzonderlijk ‘gelezen’ of gecontroleerd  door 2 radiologen. Het verhoogt de kwaliteit van het onderzoek. Deze dubbele lezing wordt systematisch gedaan bij mammografieën in het officiële screeningsprogramma. Een mammografie met computerdetectie heeft geen bewezen toegevoegde waarde en kan deze dubbele lezing niet vervangen.  Daarom wordt ze niet aanbevolen. Het gebruik van digitale mammografie heeft een aantal praktische voordelen, zoals het gemakkelijker opslaan en uitwisselen van digitale foto’s voor een tweede opinie.​

Bron: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg

 

 

 

 

 



 

Verschenen op 28 februari 2012

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00