Buikgriep

​Buikgriep is geen echte griep. Diarree is het belangrijkste symptoom, maar misselijkheid, braken en koorts kunnen erbij komen. Voor gezonde volwassenen is het ongevaarlijk. Kleine kinderen, bejaarden en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen meer gevaar. Het belangrijkste risico is uitdroging.Vooral blijven drinken en eten is de beste remedie.

Klachten

​Altijd 

  • Diarree. Je moet vaker naar de wc. Je stoelgang is wateriger dan normaal. Bij baby’s spuit de ontlasting er soms uit.

Soms 

  • Buikkrampen, die tijdelijk verdwijnen na ontlasting of winden laten. 
  • Misselijkheid en braken
  • Koorts, soms tot meer dan 39°C. 
  • Hoofdpijn
  • Een algemeen grieperig gevoel met spierpijn.

Sommige mensen zijn er van nature vatbaarder voor of zieker door. De een heeft alleen wat buikkrampen en een lossere stoelgang, terwijl de ander doodziek pendelt tussen de wc-pot en zijn bed. De ernst van de symptomen hangt ook af van de verwekker: een bacteriële buikgriep is heftiger, met hogere koorts en vaak ook bloed in de stoelgang.

 

Behandelen

Wat kan je zelf doen?

Buikgriep geneest vanzelf , maar je moet er over waken dat je niet te veel vocht verliest en verzwakt.

Als behandeling van buikgriep drink je best veel, maar geen light, en eet je wat je kan.

Drinken, drinken, drinken. Je darmen slagen er toch in veel van wat je drinkt en eet op te nemen. Zelfs al lijkt het alsof alles wat je doorslikt er meteen weer uitkomt, of het nu langs onderen of van boven is.

Wat drink je het best? 

  • water, thee en bouillon 
  • rijstwater is ook goed, omdat het gemakkelijk wordt opgenomen door het lichaam. 
  • gewone cola

Liever niet! 

  • lightdranken: kunstmatige zoetmiddelen veroorzaken zelf een lichte vorm van diarree. 
  • fruitsap, ook omdat het diarree kan veroorzaken

Eet wat je kan. Anders voel je je na enkele dagen zo slap als een vaatdoek. Vroeger rieden dokters aan om gedurende enkele dagen helemaal niet te eten, maar daar zijn ze van teruggekeerd.

Zodra er iets in je maag terechtkomt, trekken je darmen automatisch samen. Soms krijg je daardoor een nieuwe diarreeaanval. Laat je daardoor niet afschrikken: je maag en darmen zijn nog wat gevoelig, maar je mag echt wel eten.

Wat eet je het best? 

  • in principe alles waar je zin in hebt, maar in de praktijk moet je vooral je weerzin overwinnen 
  • yoghurt is licht verteerbaar en goed voor de darmen 
  • vezelarm is beter dan vezelrijk: ga voor witte rijst of wit brood

Liever niet: 

  • vers fruit of rauwe groenten, want die kunnen de darmen prikkelen 
  • al wat zwaar op de maag ligt

Tips 

  • Eet en drink in het begin kleine beetjes per keer, zeker als je moet overgeven. 
  • Ga er rechtop voor zitten. Anders kan je je verslikken.

Rust als je dat nodig hebt. Als je in de voedingsindustrie of in de verzorging werkt, blijf je beter thuis. Zo besmet je geen andere mensen.

Helpt yoghurt?

Yoghurt heeft de reputatie een goed middel te zijn tegen buikgriep, maar veel wetenschappelijk onderzoek is daar niet over uitgevoerd.

Bij kinderen onder de twee jaar met diarree veroorzaakt door het rotavirus, kan yoghurt met probiotica de duur van de buikgriep inderdaad verkorten.

Bij volwassenen is dat niet bewezen, maar het kan zeker geen kwaad. Bovendien gaat yoghurt gemakkelijk binnen, voorziet het je van vocht en is het voedzaam.

Wanneer raadpleeg je de huisarts? 

  • Meer dan 6 keer per dag waterdunne diarree gedurende langer dan drie dagen. Bij risicopersonen al na één dag. 
  • Diarree en koorts langer dan drie dagen, bij kleine kinderen en bejaarden na één dag. 
  • Bij dreigende uitdroging. 
  • Als je echt niet kan drinken.

Geneesmiddelen

Meestal heb je geen geneesmiddelen nodig, maar ze kunnen handig zijn.

Imodium

Imodium zet tijdelijk de stop op je darmen en vermindert de krampen. Dat is een uitkomst wanneer je niet meteen naar het toilet kunt rennen, bijvoorbeeld als je ononderbroken moet doorwerken of een reis onderneemt. Het doet je echter niet sneller genezen. Gebruik het niet langer dan twee dagen als je geen verstopping wilt. Bij een virale buikgriep is Imodium niet gevaarlijk.

Imodium is trouwens een merknaam. De stofnaam is loperamide en er zijn verschillende medicijnen op de markt met die stof. Maar Imodium is wel de bekendste.

Wanneer niet? 

  • Bij een bacteriële diarree of als er bloed bij zit. Dan blijven de bacteriën en de gifstoffen die ze verspreiden langer in je darmen zitten. In ernstige gevallen kan dat een bloedvergiftiging veroorzaken. 
  • Voor kinderen onder zes. Hun darmen werken anders dan die van volwassenen, waardoor ze een darmverlamming kunnen krijgen. De diarree stopt wel, maar de darmen werken niet meer en dan ben je nog slechter af. 
  • bij zwangerschap en borstvoeding.

Middelen tegen braken worden afgeraden. Voor kleine kinderen zijn ze zelfs gevaarlijk.

Antibiotica

Zijn alleen nuttig als: 

  • een bacteriële diarree lang aansleept
  • je in een minder ontwikkeld land zit, dagreizen ver verwijderd bent van een medische hulppost en doodziek bent met bloed in de stoelgang. Dan heb je ze nodig tot je medische hulp krijgt.
  • In een (sub)tropische vakantiebestemming kan een plaatselijke dokter of ziekenhuis je snel genoeg helpen en ze indien nodig voorschrijven. Je moet ze dus niet meenemen van thuis. ORS-zakjes komen wel altijd goed van pas.

Opgelet met dagelijkse geneesmiddelen 

  • Als je verschillende dagen na elkaar diarree hebt, bestaat de kans dat je dagelijkse geneesmiddelen niet goed opgenomen worden en tijdelijk minder betrouwbaar zijn. Een klassiek voorbeeld is de pil. Dan moet je een condoom gebruiken, zoals wanneer je een pil overgeslagen hebt. 
  • Neem je medicatie door, in de wetenschap dat ze minder goed helpt. 
  • Raadpleeg je huisarts bij twijfel. Als je bijvoorbeeld vochtafdrijvende middelen neemt, moet je die misschien tijdelijk stoppen om uitdroging te voorkomen.

Uitdroging is het grootste gevaar

De combinatie van diarree, braken en koorts doet je veel meer vocht verliezen dan normaal. Als je tegelijk niet (genoeg) eet en drinkt, droog je uit. Dat is gevaarlijk en in extreme gevallen dodelijk.
 
Risicopersonen
  • Heel jonge kinderen en oude mensen drogen sneller uit. Baby’s kunnen bovendien nog niet zeggen dat ze dorst hebben, terwijl oude mensen een verminderd dorstgevoel hebben. Een kindje jonger dan twee jaar kan op 24u tijd uitdrogen, oudere kinderen in twee tot drie dagen.
  • Mensen met een verzwakt immuunsysteem zoals kankerpatiënten en HIV-patiënten, mensen met andere ziekten zoals suikerziekte.

Voorkom uitdroging

  • Drink 2 tot 3 liter per dag, bijvoorbeeld een glas na iedere dunne ontlasting.
  • Als je ook overgeeft, drink dan kleine beetjes tegelijk. Bijvoorbeeld elke vijf tot tien minuten een slokje.
bij kleintjes
  • Laat je kind meer drinken dan gewoonlijk. Borstvoeding of flesvoeding geef je gewoon verder. Lukt het niet met melk, geef dan verdunde melk of lauw water.
  • Moet het overgeven, geef het dan vaak te drinken, een koffielepeltje per keer.
  • Geef het iets lekkers te drinken na elke dunne ontlasting.
  • Geef tussendoor eventueel een waterijsje.
Tekenen van uitdroging bij kleintjes
  • niet of weinig plassen en donkere urine
  • klagen over dorst
  • sufheid en lusteloosheid
  • droge mond
  • diepliggende ogen
  • als je met de vingers een huidplooitje optilt, blijft deze even ‘staan’
  • de fontanel is ingezakt
Alles OK
  • goed drinken
  • regelmatig een natte luier
  • kwijlen
  • tranen met tuiten huilen
  • rondlopen
bij volwassenen
  • niet of weinig plassen en donkere urine
  • dorst
  • lusteloosheid
  • flauwvallen
  • verwardheid of sufheid
  • snelle ademhaling
  • snelle hartslag
  • droge mond
  • diepliggende ogen
  • koude armen en benen
ORS: speciale rehydratatievloeistof
Als de kans op uitdroging er in zit of als er al tekenen zijn, drink dan geen water meer, maar schakel over op de Orale Rehydratatie Solutie of ORS. Die bevat zout en suiker in een ideale verhouding, waardoor het water snel wordt opgenomen in het lichaam. Een sportdrank is GEEN goed alternatief.
ORS-zakjes vind je in de apotheek. Zelf maken wordt niet aangeraden omdat veel mensen zich vergissen in de verhoudingen. Dan maak je een vloeistof die vochtafdrijvend werkt en je nog sneller doet uitdrogen!

Voorkomen

​Hoe maak je de kans op buikgriep kleiner?

Hygiëne

als je zelf buikgriep hebt, of iemand met diarree verzorgt: 

  • Was grondig je handen met water en zeep na ieder toiletbezoek of na de verzorging, en voor je eten klaarmaakt. 
  • Was gebruikt bestek, bekers en speelgoed vaak af. 
  • Houd het aanrecht en het toilet extra goed schoon. 
  • Wissel bij zieke kindjes vaak van luier.

Vaccinatie

Baby’s onder de zes maanden kunnen gevaccineerd worden tegen de belangrijkste varianten van het rotavirus, waar ze het meest vatbaar voor zijn.

De vaccinatie gebeurt via de mond, in twee of drie keer afhankelijk van het merk. Daarmee zijn ze zeker een aantal jaren beschermd.

Het vaccin wordt terugbetaald door de mutualiteit.

 

Oorzaak

​Hoe krijg je buikgriep?

Het is erg besmettelijk: je krijgt het door handcontact met een besmette persoon.

De incubatietijd is heel wisselend: van een halve tot drie dagen.

In crèches, scholen en rusthuizen komt het vaak in epidemieën voor. Daar kun je zo’n infectie sneller oplopen, niet alleen als je er zelf verblijft maar ook als je er werkt en mensen verzorgt.

Een ziektekiem gaat door de mond naar de darmen en veroorzaakt daar een ontsteking. Daardoor kunnen de darmen minder vocht opnemen dan gewoonlijk en wordt de ontlasting dunner. Doordat de darmen zich flink samentrekken, is de ontlasting moeilijk op te houden en moet je spurten om op tijd het toilet te halen.

Buikgriep geneest vanzelf. De diarree wordt meestal na een paar dagen minder hevig. Daarna kan je nog enkele dagen dunne ontlasting hebben. Gezonde volwassenen genezen na een dag of twee, bij kinderen en bejaarden kan het een week duren.

De verwekkers

Buikgriep is een acute infectie, meestal door besmetting met een virus, soms met een bacterie en heel af en toe met een parasiet. Het is niet seizoensgebonden.

Heel wat verschillende virussen kunnen buikgriep veroorzaken, maar daarvan zijn er enkele verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de gevallen. 

  • Het rotavirus treft vooral baby’s en peuters. Ze krijgen het gemakkelijk en vaak, omdat ze nog niet genoeg immuniteit opgebouwd hebben. De diarree gaat bij kinderen vaak samen met overgeven, soms ook met koorts. 
  • Het norovirus treft vooral volwassenen.

Bacteriële veroorzakers zoals salmonella en campylobacter zijn zeldzamer.

Buikgriep is geen echte griep

De wetenschappelijke naam is acute infectieuze gastro-enteritis. Met griep heeft het niets te maken. Het wordt weliswaar vaak door een virus veroorzaakt, maar niet door het griepvirus. Buikgriep kan algemene grieperige symptomen veroorzaken, maar je hebt nooit last van je keel zoals bij de echte griep.

Andere oorzaken van diarree: 

  • Een voedselvergiftiging veroorzaakt dezelfde symptomen als buikgriep. Dan word je ziek door het eten van voedsel dat besmet is met een kiem die gifstoffen afscheidt. Je kunt zo’n voedselvergiftiging niet van iemand anders krijgen of doorgeven. Als je met een hele groep hetzelfde gegeten hebt en er was iets fout met de catering, dan word je waarschijnlijk wel allemaal ziek. 
  • Prikkelbare darmsyndroom of IBS, zeker bij jonge mensen. 
  • Geneesmiddelen zoals laxeermiddelen, waterafdrijvende middelen, antibiotica en niet-steroïdale ontstekingsremmers. 
  • Voedselallergieën of -intoleranties, bijvoorbeeld voor melk. 
  • Overmatig gebruik van lightproducten. De kunstmatige zoetstoffen veroorzaken diarree. Vooral kinderen die light frisdranken drinken lopen risico, omdat ze veel sneller hun dagelijkse toegelaten inname bereiken. 
  • De eerste tekenen van een blindedarmontsteking gaan vaak gepaard met braken en diarree. Zodra de typische appendicitispijn zich ontwikkelt, wordt het wel duidelijk dat het om iets anders gaat. 
  • Chronische diarree afgewisseld met constipatie, zeker als het gepaard gaat met wat bloedverlies of slijm, kunnen vooral bij oudere mensen wijzen op een ernstige darmziekte.

Verschenen op 30 december 2011 en herzien op 15 juli 2015 met medewerking van professors Véronique Verhoeven en Karolien Van Puyenbroeck, Universitair Huisartsencentrum, UA

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00