Klaplong

Een klaplong of pneumothorax ontstaat wanneer een van je longen gedeeltelijk of helemaal in elkaar klapt. De oorzaak ligt bij een scheurtje in diezelfde long, waardoor lucht ontsnapt naar de ruimte tussen de long en je borstkas. Het scheurtje kan ontstaan door een verwonding van buitenaf, maar ook zomaar. Mensen met een longziekte zijn er gevoeliger voor. Je herkent een klaplong aan een plotse, stekende pijn in de borstkas en soms ook door kortademigheid. Wanneer de gevangen lucht verwijderd wordt, kan de long zich weer ontplooien. Om hervallen te voorkomen is soms een operatie nodig.

Klachten

  • ​Een plotse stekende, hevige pijn in de borst. Die pijn zit aan één kant, meestal bovenaan in je borstkas. Door de intensiteit van de pijn besef je dat er iets ernstigs aan de hand is. De pijn kan verschillende uren aanhouden.
  • Kortademigheid, als een groot deel van de long is ingeklapt. Van een lichte klaplong ben je niet kortademig.
  • Door zuurstofgebrek kan je bleek of zelfs blauwachtig zien, maar dat gebeurt alleen bij een grote pneumothorax.

Diagnose

  • ​Een RX-foto is de enige manier om een lichte klaplong te detecteren. Daarop is duidelijk te zien dat de long is samengevallen.
  • Door met de stethoscoop naar de longen te luisteren, kan de dokter een volledig ingeklapte long ontdekken maar geen gedeeltelijke klaplong.

Wie?

​Wie krijgt het?

  • Onder gezonde mensen is het erg zeldzaam. Lange, dunne mannen tussen 20 en 40 zijn er het vatbaarst voor.
  • Bij mensen met een longziekte zoals emfyseem of mucoviscidose komt het soms voor.
  • Als je al eens een klaplong hebt doorgemaakt, kan het opnieuw gebeuren. Vaak gebeurt dat binnen de drie jaar na de eerste klaplong.
  • Roken vergroot je risico, ook zonder emfyseem.
  • Waarschijnlijk worden niet alle lichte gevallen van klaplong ontdekt, omdat ze vanzelf weer genezen.

Behandelen

Meestal sluit het lek in de longen zich snel vanzelf. De gevangen lucht moet daarna weer uit de pleuraholte verdwijnen. Pas dan kan de long zich terug openvouwen.

  • Voor een erg lichte klaplong kan rust genoeg zijn. Door je ademhaling vult de long zich en gaat ze vanzelf weer open. Je kan extra zuurstof toegediend krijgen om dat proces sneller te laten verlopen.
  • Bij een ernstiger klaplong en zeker als je een longziekte hebt, moet de dokter de lucht mechanisch uit de pleuraholte halen.
      • Door ze in één keer met een naald weg te zuigen. De naald wordt tussen twee ribben door in de pleuraholte gebracht.
      • Met een thoraxdrain. Dat gebeurt als er veel lucht gevangen zit. Dan wordt een hol buisje tussen twee ribben door tot in de pleuraholte geschoven. De lucht wordt door de buis naar buiten gezogen en verzameld in een fles. Het kan wel enkele dagen duren tot de long weer helemaal open is. Ondertussen moet je in het ziekenhuis blijven.

Operatie

Soms wordt een klaplong geopereerd. Dat gebeurt tijdens een kijkoperatie of thoracoscopie. Een buis met een camera erop gemonteerd, wordt via een sneetje door de huid tot in de pleuraholte gebracht. Via andere sneetjes brengt de chirurg werkinstrumenten ter plaatse. Het gescheurde stukje longweefsel wordt afgeniet van de rest van de long. Daarna doet de chirurg de twee longvliezen op die plaats met elkaar verkleven door een ontstekingsreactie op te wekken. Meestal gebeurt dat door een beetje weefsel van het longvlies af te schrapen. Een oudere techniek maakt gebruik van talkpoeder.

Voor de operatie moet je enkele dagen naar het ziekenhuis. De eerste weken tot maanden erna moet je het kalm aan doen. Zware lichamelijke arbeid –vooral met je armen - kan de verkleving immers lostrekken.

De operatie vermindert de kans op een nieuwe klaplong. Ze wordt uitgevoerd:

  • bij mensen met emfyseem die een grote scheur hebben
  • bij mensen met gezonde longen die een grote scheur hebben
  • als het niet opnieuw mag gebeuren en als je activiteiten uitvoert waardoor het risico op een klaplong vergroot. Blebs scheuren gemakkelijker door de luchtdrukschommelingen die ontstaan wanneer je vliegt, duikt of op grote hoogte bergen beklimt. In dat soort omstandigheden is een klaplong gevaarlijk, omdat je doorgaans ver van een ziekenhuis bent.

Verwikkeling

Een spanningspneumothorax is een gevaarlijke complicatie. Als het lek in de long niet snel genoeg vanzelf dichtgaat, komt er steeds meer lucht bij in de pleuraholte. Dan worden niet alleen de ene long maar ook belangrijke bloedvaten en zelfs het hart weggedrukt door de luchtzak. De bloeddruk daalt dan ook snel. Dat moet zo snel mogelijk behandeld worden in een ziekenhuis.​

Oorzaak

​Een scheurtje ontstaat in een van je longen. De lucht die je inademt, ontsnapt door dat scheurtje naar de ruimte tussen de longen en de borstkas. Die gevangen lucht neemt plaats in die beperkte ruimte in. Ze oefent zoveel druk uit op de long, dat deze zich niet meer normaal kan vullen met inademingslucht en dichtklapt.

Twee vliezen omhullen onze longen: het longvlies en het borstvlies. Die vliezen heten samen de pleura. De ruimte tussen die twee lagen is de pleuraholte. Daar verzamelt de ontsnapte lucht zich. Hoe groter de luchtzak, des te meer klapt de long dicht.

Het scheurtje kan op verschillende manieren ontstaan.

  • Zomaar. Dat gebeurt het vaakst bij jonge mensen met gezonde longen. Aan de buitenkant van de long kan je kleine blaasjes of blebs zitten hebben. Dat zijn zwakke plekjes. Wanneer een bleb scheurt, kan lucht ontsnappen naar de pleuraholte. Blebs komen het vaakst voor bij lange dunne mensen. Waarom is niet duidelijk.
  • Als gevolg van een bestaande longziekte, meestal emfyseem, maar bijvoorbeeld ook mucoviscidose. Die ziekten veroorzaken blazen (bullae), die dieper in de long voorkomen. Ook die blassjes (bullae) scheuren gemakkelijker. Een bulla is een versmelting van een aantal longblaasjes tot een grotere, slappe blaas. De longblaasjes zijn een normaal deel van ons longweefsel.
  • Door een ongeval. Bijvoorbeeld, door een harde stomp op de borst of doordat een gebroken rib de long doorboort.
 

Verschenen op 26 maart 2014 met medewerking van professor Wilfried De Backer, diensthoofd longziekten, Universitair Ziekenhuis Antwerpen.

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00