Lage bloeddruk

Je kan een lage bloeddruk hebben zonder dat je het merkt, dat is niet ongezond. Maar je kan er ook aardig wat last van hebben, zoals duizeligheid, flauwvallen of vermoeidheid. Met enkele simpele remedies ben je vaak al geholpen.

 

​Bloeddruk

De bloeddruk is de druk van het bloed tegen de wanden van de slagaders. Hij wordt bepaald met een bloeddrukmeter. Het resultaat wordt uitgedrukt in twee getallen: de boven- en de onderdruk. De bovendruk of systolische druk wordt gemeten op het moment dat het hart bloed uitpompt. Dan stijgt de druk in de bloedvaten. Bij een gezonde volwassene heeft de bovendruk in rust een waarde tussen 100 en 140 mm Hg (millimeter kwikdruk). Wanneer het hart ontspant tussen twee slagen in, daalt de druk weer. Dat is de onderdruk of diastolische druk met een waarde tussen 70 en 90 mm Hg. Zo gaat dat de hele tijd op en neer, volgens de pompbeweging van het hart. De boven- en onderdruk vormen samen je bloeddruk.  De gemiddelde bloeddruk schommelt rond 120 / 70 mm Hg.

Een centrum in de hersenstam houdt je bloeddruk binnen vooraf bepaalde grenzen. Je kan het vergelijken met de thermostaat van de centrale verwarming. Bij de een is hij hoger afgesteld dan bij de ander. Sommige mensen hebben met andere woorden van nature een hogere of lagere bloeddruk.

Oorzaken lage bloeddruk

Een lage bloeddruk is vaak erfelijk bepaald. Vaak zijn het lange dunne mensen die er last van hebben. Voor een deel heeft dat met de lichaamslengte te maken. Het komt ook vaker voor bij jonge mensen. Het lichaam beschikt over vele mechanismen om de  bloeddruk te reguleren: verwijden of vernauwen van bloedvaten, aanpassen van het aantal en de kracht van de hartslagen, aanpassen van het bloedvolume, ...  Verschillende aandoeningen en geneesmiddelen kunnen de bloeddrukregulering verstoren wat tot een lage bloeddruk kan leiden.  

Vaak voorkomende oorzaken:

  • Uitdroging door te veel verlies van vocht en zouten. Bv hevig zweten, hoge koorts, ernstige diarree, extreme hitte.  
  • Hartaandoeningen die de pompfunctie verminderen. Bv hartfalen, hartinfarct, ritmestoornissen.
  • Plotseling recht opstaan (orthostatische hypotensie).
  • Geneesmiddelen. Bv bloeddrukverlagende medicatie, bepaalde antidepressiva.
  • Alcoholgebruik
  • Oververmoeidheid
  • Ernstige allergische reactie. Bv na een insectenbeet, bepaalde geneesmiddelen, voedingsmiddelen.
  • Bloedverlies. Bv hevige menstruatie, bloedverlies in het maag -darmstelsel
  • Bacteriële infectie.

Wat heet laag?

Sommige artsen spreken  pas over een lage bloeddruk als er klachten aanwezig zijn, bijvoorbeeld duizeligheid, vermoeidheid en flauwvallen. Anderen spreken over een lage bloeddruk als de boven- en onderdruk onder bepaalde waardes is: bij mannen minder dan 110 / 70 mm Hg en bij vrouwen minder dan 100 / 60 mm Hg. Eigenlijk is een lage bloeddruk gezond voor het voorkomen van hart- en vaatziekten, op voorwaarde dat het geen symptoom is van een onderliggend ernstig probleem, bijvoorbeeld bloedverlies.

Een acute lage bloeddruk als gevolg van groot bloedverlies, een algemene infectie of een zware shock is natuurlijk wel levensbedreigend. Dan word je een kandidaat voor de afdeling intensieve zorgen.

Tips tegen lage bloeddruk

Last van een te lage bloeddruk? Dan kan dit helpen:
  • Strooi zout op je eten of eet al eens zoute nootjes.
  • Eet al eens gezouten nootjes of andere zoute snacks.
  • Drink mineraalwater met een hoog zoutgehalte.
  • Zoethout verhoogt de bloeddruk. Het werkt in op de nieren zoals het natuurlijke hormoon aldosteron.
  • Voel je dat je gaat flauwvallen, ga dan zitten of nog beter: liggen met je benen omhoog
  • Ga vanuit lig rustig aan rechtop zitten of rechtstaan. Houd jezelf eventueel ergens aan vast.
  • Zorg dat je uitgerust bent: vermoeidheid maakt het erger.

Hoe voel je het?

Door de lage druk worden je hersenen niet genoeg doorbloed. Dat veroorzaakt allerlei verschijnselen:

  • Je bent draaierig.
  • Je staat onvast op de benen.
  • Je ziet sterretjes wanneer je plots rechtop komt.
  • Je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
  • Je valt geregeld flauw.
  • Je bent moe.
  • Je bent traag en niet geconcentreerd.
  • Je voelt je een beetje depressief.

Hoe kom je er achter?

Simpelweg: door een bloeddrukmeting. Eén enkele meting bij de dokter is meestal niet genoeg. De meeste mensen zijn immers zenuwachtig wanneer ze bij de dokter komen. Daardoor is hun bloeddruk ook wat hoger dan normaal. Dat heet het witte kiel-effect. Je bloeddruk is bovendien niet de hele dag gelijk, maar heeft een piek ’s ochtends heel vroeg, terwijl hij ’s nachts 10 % lager is dan gemiddeld.
Je kan ook thuis zelf je bloeddruk meten met een eigen bloeddrukmeter. Koop een medisch gevalideerd exemplaar voor de bovenarm en vraag raad aan je huisarts of apotheker.

De remedies

  • Die bestaat erin net het omgekeerde te doen dan bij een hoge bloeddruk. Misschien hoor je al je hele leven dat je voorzichtig moet omspringen met het zoutvat. Voor jou geldt net het omgekeerde: meer zout is goed. Zout houdt water vast, zodat de hoeveelheid vloeistof in je aders toeneemt. Dat verhoogt de druk. Als de extra inname van zout werkt, doet het dat al na enkele dagen. Alleen doet het dat niet bij iedereen. De bloeddruk is maar bij ongeveer 50 % van de mensen gevoelig voor zoutgebruik, zowel in de ene als in de andere richting.
  • Om dezelfde reden moet je veel drinken. Probeer binnen het half uur na iedere maaltijd ongeveer 2 glazen water te drinken.
  • Er bestaan ook geneesmiddelen op voorschrift tegen een lage bloeddruk, maar ze veroorzaken nevenwerkingen die erger zijn dan de kwaal. Ze worden maar zelden voorgeschreven. En dan alleen voor mensen die ernstige problemen hebben.
  • Mijd de hitte en de droogte. Want warmte doet de bloedvaten van je benen en je huid uitzetten. Ook dat houdt het bloed beneden. Als het warm is, zweet je bovendien veel vocht en zout uit. In de zomer ben je daarom vatbaarder voor lage bloeddruk dan in de winter. Zeker dan moet je er op letten dat je genoeg vocht en zout inneemt. Je kan het ook lastig krijgen of flauwvallen in een veel te warme kamer. Of als je een warm bad neemt. Stap er daarom voorzichtig uit en geef eventueel je benen eerst een koude douche.

Zwart voor de ogen

Ook al gehad? Je staat vlug op, maar je ziet meteen sterretjes en bent er ‘even niet meer bij’. Ook dat is ongevaarlijk. Wanneer je lang zit of ligt, blijft het bloed door de zwaartekracht in je onderbenen staan. Er keert minder terug naar het hart en daardoor daalt je bloeddruk. Normaal reageert het lichaam daarop door de bloedvaten samen te trekken en de hartslag te versnellen. Door plots rechtop te komen, lukt dat soms niet meteen en raakt het bloed niet snel genoeg tot in je hersenen. 

Meer info over:

 

Verschenen op 23 maart 2010 en aangepast op 1 juli 2015 met medewerking van Vera De Groof, adviserend geneesheer NVSM

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00