Maagklachten

Hieronder vind je verschillende maagaandoeningen en wat je eraan kan doen.

 

​Gevoelige maag

Heel wat maagklachten verdwijnen door de eetgewoontes aan te passen. Dat is een veel betere remedie dan onmiddellijk naar medicatie te grijpen (die dan bovendien weer andere neveneffecten kan hebben).

Let op volgende eetgewoontes:

  • Neem liever 5 tot 6 kleine maaltijden per dag dan 2 tot 3 omvangrijke maaltijden. Kleine hoeveelheden worden door je maag beter verwerkt.
  • Eet traag en kauw goed. Normaal zou je minstens 20 (liefst 30) keer per hap moeten kauwen vooraleer je binnenslikt.
  • Drink niet tijdens, maar wel voor of na de maaltijd. Wie drinkt tijdens de maaltijd, kauwt minder en dat is dan weer niet goed voor de werking van je maag.
  • Eet op regelmatige tijdstippen. De spijsvertering verloopt vlotter als je een zekere regelmaat aan de dag legt.
  • Sla geen maaltijden over en zorg ervoor dat je een degelijk ontbijt gebruikt; neem ook hier voldoende tijd voor.
  • Wees voorzichtig met het avondmaal en de eventuele knabbels achteraf. Indien je laat op de avond nog iets wil eten, geef dan de voorkeur aan melk- of sojaproducten. Deze zijn licht verteerbaar.

Zorg voor voedsel dat niet belastend is voor je maag:

  • Drink koffie met mate (maximum drie koppen per dag) en drink geen te sterke koffie. Beter is het drinken van kruiden- of vruchtenthee.
  • Vermijd spuitwater en gashoudende limonades. De bubbels verhinderen immers een vlotte vertering.
  • Beperk vetrijke bereidingen zoals frieten, mayonaise, vette vleesbereidingen, vette kazen en allerhande frituurbereidingen.
  • Zorg ervoor dat de dranken noch te warm, noch te koud zijn: dus geen hete soep of thee, maar ook geen ijsblokjes.
  • Beperk alcohol.
  • Eet geen pikante gerechten.
  • Beperk zoetigheden, vooral met chocolade, marsepein, gebak en taart. Geef eerder de voorkeur aan droge koekjes.
  • Eet geen kauwgom: dit belast je maag door een te felle productie van maagzuur.
  • Matig rauwkost een tijdje. Rauwkost is heel gezond, maar moeilijker verteerbaar. Kan je toch niet zonder een portie rauwe groenten, kauw dan voldoende.

Dyspepsie

Wat is het?

Je eten blijft liggen op de maag, het voelt zwaar aan, je hebt braakneigingen en moet vaak boeren. Je kan ook last hebben van zure oprispingen. Het is zowat de vaakst voorkomende maagklacht.

Waar komt het vandaan?

  • Een derde van de lijders aan dyspepsie heeft last van een trage maag. Binnen anderhalf uur na een maaltijd is normaal gezien al meer dan de helft van de maag leeg. Bij hen duurt het langer.
  • Bij een ander derde is de maag overgevoelig. Wanneer ze iets eten, voelt hun maag al snel vol aan, hoewel er eigenlijk nog plaats zat is.
  • Het laatste derde heeft een minder rekbare maag.

Bij jonge mensen is er meestal niets ernstig aan de hand. Maar als je na je veertigste dat soort klachten krijgt, moet je op veilig spelen : een arts raadplegen en een endoscopie laten uitvoeren. Het zou misschien ook om een maagzweer of maagkanker kunnen gaan.

Wat helpt?

 Let op wat je eet en hoe je eet: 

  • Eet liever drie kleine maaltijden en enkele tussendoortjes, dan drie grote maaltijden per dag.
  • Vermijd voedingsmiddelen die de maaglediging vertragen. Zoals alcohol, vet eten, rauwkost en vezelrijke producten als volkorenbrood.
  • Sterke koffie kan last veroorzaken bij mensen met een overgevoelige maag.
  • Ook geneesmiddelen kunnen dyspepsie uitlokken. De bekendste boosdoeners zijn ijzerpillen, oudere types van antidepressiva, sommige kalmeermiddelen, kalktabletten, antibiotica, aspirine en niet-steroïdale ontstekingsremmers of NSAIDS. Die laatste zijn pijnstillende middelen die vaak tegen reumapijnen worden gebruikt.

Pasklare antwoorden zijn er niet. Wat bij een ander klachten uitlokt, doet dat niet noodzakelijk bij jou. Je moet door uitproberen zelf ondervinden wat bij jou last veroorzaakt.

Gastritis

Wat betekent gastritis?

Het is eigenlijk een ander woord voor maagontsteking. De maag ziet vanbinnen vuurrood en er zitten zweertjes in het maagslijmvlies.

Het kan liggen aan wat je gegeten of gedronken hebt: grote hoeveelheden alcohol lokken het uit, net als heel pikante gerechten.

Het kan ook het gevolg zijn van een besmetting met – meestal – een virus. Dat komt heel vaak voor bij kleine kinderen.
Lees het volledige dossier over gastritis.

Buikgriep

De buikgriep heeft eigenlijk niets te maken met de griep die je doet snotteren, niezen en hoesten. Wel is het net als de griep een virale aandoening. Is alleen de maag aangetast, dan blijft het bij braken. Dan heb je gastritis. Doen ook de darmen mee, dan komt er ook diarree bij. Dat heet gastro-enteritis.
Lees ook het volledige dossier over buikgriep

Indigestie

Indigestie is niets anders dan acute dyspepsie : je hebt gewoonweg te veel gegeten en (alcohol) gedronken. Met braken gaat het over, een proces dat je een handje kan helpen door je vinger in je keel te steken. Daarna is alle leed geleden.

Maagbreuk

De borst- en buikholte zijn van elkaar gescheiden door een grote koepelvormige spier, het middenrif of diafragma. Er zit een opening in, langs waar de slokdarm naar de maag kan. Bij een maagbreuk glijdt de maag langs die opening naar boven.

Een maagbreuk hoeft echter geen problemen te veroorzaken. Veel mensen weten niet eens dat ze er een hebben, tot het toevallig wordt ontdekt tijdens een inwendig onderzoek.

Maagzweer

Wat is het?

Je voelt een knagende pijn in de bovenbuik. De pijn is er vooral wanneer je maag leeg is, bijvoorbeeld ’s morgens. Ze trekt weg door te eten of melk te drinken. Je kan ook last hebben van misselijkheid en een opgeblazen gevoel. Eigenlijk zitten de meeste zweren niet in de maag zelf, maar wel aan de uitgang ervan, in het begin van de dunne darm.

Zo’n zweer ontstaat wanneer het evenwicht tussen de hoeveelheid maagzuur en maagslijm zoek is. De maagwand wordt daardoor minder goed beschermd. Het zuur vreet niet alleen de maagwand aan, maar ook de bloedvaten erin. Dat kan leiden tot een maagbloeding. Je hebt dan bloed in je stoelgang of braakt bloed. Uiteindelijk kan er zelfs een gat in de maag ontstaan, de zogenaamde maagperforatie. Komt langs dat gaatje maagzuur in de buikholte terecht, dan is dat heel pijnlijk. Het moet ook meteen behandeld worden. Wanneer je niets doet tegen een echte maagzweer, kan ze ontaarden tot maagkanker. Een zweer in de dunne darm ontaardt niet.

Waar komt het vandaan?

  • Maagzweren ontstaan in de eerste plaats door het langdurig of vaak gebruiken van geneesmiddelen zoals aspirine en niet-steroïdale ontstekingsremmers. Die middelen zijn bovendien erg verraderlijk. Omdat ze ook pijnstillend werken, merk je soms niet eens dat je een maagzweer hebt, tot je een bloeding of een maagperforatie krijgt. Heb je die middelen langer dan een maand nodig, speel dan op veilig door ze te combineren met maagzuurremmers.
  • De tweede belangrijke oorzaak is een bacterie die in de maag leeft: de helicobacter pylori. De ontdekking ervan heeft tot een ware revolutie in de behandeling van maagzweren geleid. De twee oorzaken kunnen samen voorkomen, maar niet noodzakelijk.

Vroeger dacht men dat stress of haastig en onregelmatig eten maagzweren veroorzaakte, maar dat blijkt toch niet het geval te zijn.

Wat helpt?

Wie vroeger een maagzweer had, moest bij gebrek aan beter een oersaai dieet van vooral melkproducten volgen. Of zich laten opereren, maar vaak kreeg je later een nieuwe zweer.

Tegenwoordig helpt een geneesmiddelenkuur je er in enkele weken van af. Je neemt een maand lang maagzuurremmers. Wanneer ook de bacterie er zit, dan krijg je gedurende een week twee verschillende antibiotica voorgeschreven. Daarna is de zweer voorgoed weg.

 

Reflux of zuurbranden

Wat is het?

Bij gemiddeld 28 % van de Belgen blijft het maagzuur niet waar het thuishoort, maar gaat het naar de slokdarm. Het gevolg is een opstijgend branderig gevoel achter het borstbeen. Bovendien kan je last hebben van zure of bittere oprispingen.

Sommige mensen hebben er na elke maaltijd last van, anderen alleen af en toe. De een heeft het enkel ’s nachts, bij een ander wordt het uitgelokt door zich voorover te buigen. Ook zwangere vrouwen hebben er vaak last van. Reflux komt tenslotte iets meer voor bij mensen met een maagbreuk.

Waar komt het vandaan?

De oorzaak ligt bij een niet goed werkende sluitspier. Twee dingen kunnen misgaan: ofwel sluit ze de slokdarm niet goed af, ofwel gaat ze open op het verkeerde moment.

Meestal is een opsomming van de klachten voor de dokter al genoeg om de diagnose te stellen. Soms wordt een inwendig onderzoek met een kijkbuis uitgevoerd. Er kan een ontsteking in de slokdarm te zien zijn, maar niet per se.

Wat helpt?

In de eerste plaats je voeding en levensstijl aanpassen. Dat wil zeggen:

  • Niet te veel ineens eten.
  • Niet meer eten kort voor het slapengaan.
  • Vet, alcohol en chocolade mijden. Ook kruiden zoals look, pepermunt, kruidnagel en hete pepers. Die stoffen ontspannen de slokdarmspier.
  • Het hoofdeinde van je bed verhogen, bijvoorbeeld door er blokjes van zo’n 15 cm dikte onder te plaatsen.
  • Afvallen wanneer je te zwaar bent. Een slanke buik oefent minder druk uit op de maag.
  • Geen kleren dragen die strak om je buik zitten.

Is dat niet genoeg, dan neem je geneesmiddelen die de productie van het maagzuur remmen. De traditionele middeltjes zoals Rennie of Maalox werken snel maar kort. De nieuwere soorten, de zogenaamde protonpompinhibitoren of PPI’s, zoals Omeprazol en andere geneesmiddelen die eindigen op -azol zijn heel doeltreffend. Ze zijn echter alleen actief tegen reflux. Ze halen met andere woorden niets uit tegen dyspepsie. Toch worden ze daar vaak ten onrechte tegen voorgeschreven.

Ten slotte kan een sleutelgatoperatie gebeuren. Je hebt echter tien procent kans op verwikkelingen. Bovendien werkt de operatie het best bij diegenen die toch al goed reageren op de geneesmiddelen.

Niets doen is geen oplossing

Als je echt last hebt van reflux, mag je dat niet zo laten. Het slokdarmslijmvlies kan ontsteken en er kunnen verwikkelingen ontstaan zoals een vernauwing van de slokdarm. Een slokdarmbloeding is heel uitzonderlijk. Op de duur wordt het beschadigde slokdarmslijmvlies omgezet in darmslijmvlies. Dat heet een Barrett-slokdarm. En dat kan kwaadaardig worden. Dat gebeurt echter alleen maar als je jarenlang en vaak reflux gehad hebt. Sommige mensen merken echter niet dat ze reflux hebben.

met medewerking van professor Danny De Looze, maag- en darmziekten, UZ Gent. Herzien in 2018

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00