Tintelende pijnlijke vingers

Tintelende of pijnlijke vingers kan wijzen op het carpal tunnel syndroom. Een geknelde zenuw in de pols is de oorzaak.Gevaarlijk is het niet, maar je moet het wel op tijd laten behandelen. Anders kan de betrokken zenuw onomkeerbare schade oplopen.

Klachten

De binnenkant van onze polsen is vergelijkbaar met een tunnel, waardoor een autosnelweg loopt. De bodem en de zijwanden van de tunnel bestaan uit bot, het dak wordt gevormd door een ligament, een band van bindweefsel die de tunnel en wat er doorheen gaat samenhoudt. 

Het verkeer in de tunnel zijn de pezen van de spieren die de vingers buigen en één zenuw: de nervus medianus. Hij dient voor het gevoel in je duim, wijsvinger, middenvinger en de helft van de ringvinger. Door allerlei oorzaken kan er plaatsgebrek ontstaan in de tunnel. Daardoor krijgt de nervus medianus het benauwd. En dat laat hij ook voelen.

Typische symptomen

  • Tintelende vingers
    Het lijkt alsof je hand slaapt. Vaak komen de speldenprikken ’s nachts op, waardoor je wakker wordt. Soms gaan ze dag en nacht door. Om die vervelende tintelingen kwijt te raken, schud je instinctief je hand of laat je hem naar beneden hangen.
  • Pijn
    Niet alleen in vingers en hand maar ook uitstralend naar de onderarm en de schouder.
  • Gevoelsverlies in de vingers
    Dit is heel hinderlijk. Je kunt je bloes of hemd niet meer dichtknopen of kleine voorwerpen beetpakken. Je laat gemakkelijk iets vallen. Op de duur voel je niets meer: je kunt jezelf ongemerkt verbranden of kleine wondjes oplopen, die daarna gemakkelijk ontsteken.
  • Wegsmeltende spier
    De spier in de duimmuis kan mager en krachteloos worden of atrofiëren. Daardoor kan je je duim niet meer in alle richtingen bewegen en dingen beetpakken. Of in ieder geval niet meer op dezelfde manier. Hoe langer de inknelling van de zenuw aansleept, des te meer wordt hij beschadigd en des te ernstiger worden de verschijnselen. Tot de schade onherstelbaar is. Maar zo ver laat je het best niet komen.
    Gelukkig treedt ernstige spieratrofie niet op bij iedereen, zelfs als men zich niet laat behandelen en niet iedereen zal compleet gevoelloze vingers krijgen. De klachten kunnen ook op en af gaan.

Diagnose

Heb je een of meer van de opgesomde symptomen? Stel dan een bezoek aan de dokter niet uit. Hij of zij kan uit het verhaal van je klachten al heel wat opmaken.

Wees zelf aandachtig voor je symptomen. Precies welke vingers slapen? Is het uitsluitend je pink, dan is er een andere zenuw bij betrokken en gaat het niet om een carpal tunnel syndroom. (de pink kan soms ook slapen bij het carpal tunnel syndroom, maar dan wel samen met de andere vingers)

Enkele eenvoudige tests kunnen bevestigen dat de nervus medianus gekneld zit. Wanneer er op de binnenkant van je pols getokkeld wordt, dan voel je het tot in je vingertoppen. Dat heet de Tineltest. De typische symptomen worden uitgelokt wanneer je je pols gebogen houdt - de Phalentest - of wanneer je je arm verticaal omhooghoudt.

Niet helemaal zeker?

Soms is ook een elektromyografie of EMG nodig. Dat onderzoek meet de elektrische geleiding in de zenuw.

Dergelijke symptomen kunnen namelijk een andere oorzaak hebben, die uitgesloten moet worden. Zoals een zenuw die in de nek gekneld zit. Of een zenuwontsteking ofwel polyneuropathie door suikerziekte, alcoholisme, een nierziekte of bestraling van de armstreek. 

Wat zeggen de statistieken?

Het carpal tunnelsyndroom treft meer vrouwen dan mannen. Het komt het vaakst voor rond het 50ste levensjaar, maar eigenlijk kun je het op iedere leeftijd krijgen.

Vaak heb je het aan beide handen tegelijk.

De operatieve behandeling is de meest uitgevoerde handoperatie.

Er zijn nog meer tunnels in het lichaam, bijvoorbeeld aan de elleboog en in het onderbeen, maar de carpal tunnel veroorzaakt het vaakst zenuwkwellingen.

Behandeling

​De nachtspalk

Sommige mensen slapen met inwaarts gebogen polsen. Die houding kan de klachten uitlokken. Door de pols ’s nachts gestrekt te houden met een spalk kan het al beter gaan, maar het is niet erg comfortabel slapen.

Cortisone

Een beetje cortisone lokaal ingespoten, doet de pezen die door de tunnel lopen ontzwellen. Daardoor komt er weer plaats in de tunnel, maar meestal biedt die oplossing maar tijdelijk soelaas. Komen de klachten te vaak of te snel terug, dan zit er niets anders op dan de pols te opereren.

Operatie

  • Operatie zelf
    Omdat het maar een kleine ingreep is, gebeurt ze doorgaans onder plaatselijke verdoving. Een tweetal prikjes volstaan om de polszone gevoelloos te maken. Tijdens de operatie wordt het ligament dat het dak van de tunnel vormt doorgesneden, zodat de zenuw weer plaats krijgt. Dat klinkt erger dan het is: het ligament groeit daarna weer dicht, maar de tunnel blijft wel ruimer.
    Sommige chirurgen werken volgens de klassieke open manier met een sneetje in de handpalm. Andere verkiezen de endoscopische sleutelgatoperatie en maken een sneetje in de onderkant van de pols. Qua resultaat op lange termijn is er weinig of geen verschil tussen beide technieken.
    De operatie neemt in totaal een halfuurtje in beslag. Gedurende een tiental minuten krijg je een knelband om de arm zodat er geen bloed doorstroomt naar de operatiezone. Dat is niet pijnlijk, maar het nijpt een beetje zoals wanneer je een bloeddrukmeter om krijgt.
  • Na de operatie
    Je kan nog dezelfde dag naar huis. De hechtingen blijven een dag of tien zitten. Zo lang moet je de wonde droog houden om infecties te vermijden. Sommige dokters doen je pols in een gipsspalk, zodat de pezen mooi in het gelid blijven. Momenteel bestaat er onder artsen enige controverse over het nut daarvan. Al te lang met je pols in het gips is in ieder geval niet goed, want daardoor wordt hij stram.
  • Herstel
    De nachtelijke tintelingen en de pijn verdwijnen meteen. Je kan en mag je hand en vingers meteen na de operatie weer bewegen. De terugkeer van gevoel en kracht kunnen even op zich laten wachten. Pas na acht  tot twaalf weken heb je weer evenveel kracht als voor je last kreeg van het syndroom. Hoe langer je de operatie hebt uitgesteld en hoe meer schade de zenuw daardoor heeft opgelopen, des te langer zal het volledige herstel uitblijven.
    Ook door de operatie zelf is je hand tijdelijk minder sterk. Je kunt immers maar goed kracht uitoefenen wanneer de pezen in de tunnel dicht genoeg bij elkaar zitten.
    Een litteken in de handpalm kan gedurende enkele weken tot maanden hinderlijk zijn en pijn doen wanneer je op je hand steunt. De handpalm is immers sterk bezenuwd en daardoor erg gevoelig. Afhankelijk van de manier waarop je lichaam littekens vormt, kan het tijdelijk rood en hard zijn.
  • Werkonbekwaamheid
    Hoe lang je niet kunt werken, hangt vooral af van je beroep. Doe je administratief werk, dan kun je na twee weken weer aan de slag. Voor lichamelijk zwaarder werk zoals schoonmaken duurt het langer.
    Als het litteken erg pijnlijk is, kan het herstel verschillende maanden in beslag nemen, maar dat is uitzonderlijk. Het herstel kan maanden duren, maar niet de werkonbekwaamheid.
  • Revalidatie
    Kinesitherapie is soms nodig wanneer het litteken pijnlijk is, maar doorgaans niet om de beweeglijkheid te herstellen.

Voorkomen

​Dit kan je doen om het carpal tunnel syndroom te voorkomen:

Er is niet veel dat je preventief kan doen, maar deze tips kunnen nuttig zijn:

  • Let op je slaaphouding.
  • Neem een correcte algemene lichaamshouding aan.
  • Voer indien mogelijk niet te lang aan één stuk door dezelfde bewegingen uit.
  • Stretch af en toe handen en polsen.

Oorzaken

​Verschillende oorzaken

Meestal is een carpal tunnel syndroom een kwestie van aanleg, gecombineerd met andere oorzaken.
 

Aanleg

 
Sommige mensen hebben van nature een smalle tunnel. Het ligament bovenaan kan bijvoorbeeld nogal dik uitgevallen zijn. Een enkeling heeft wat meer spierweefsel op die plaats. Gebeurt er dan iets waardoor de beschikbare ruimte in de tunnel nog kleiner wordt, dan heeft diegene die geboren is met een krap uitgemeten tunnel sneller prijs.
 

Andere oorzaken

 
  • Repetitief werk
    Er is nog geen concensus over het feit of carpal tunnel syndroom wel door werken veroorzaakt of verergerd wordt. Er zijn studies die aantonen dat bepaalde beroepen vaker carpal tunnel syndroom veroorzaken (werken met vibrerend gereedschap, repetitieve taken met veel grijpkracht), maar er zijn ook studies die geen verband aantonen tussen werk en carpal tunnel syndroom.
  • Eenmalige overbelasting
    Als je bijvoorbeeld een hele dag in de tuin gesnoeid hebt, kunnen de pezen in de tunnel daardoor opzwellen en kan er zich vocht ophopen.
  • Hormonen
    Het syndroom komt vaker voor bij vrouwen rond de overgang en tijdens de zwangerschap. Waarschijnlijk heeft het te maken met vochtophoping in de pezen.
  • Reuma
    Wanneer het weefsel rond de pezen ontsteekt, worden ze dikker.
  • Suikerziekte
    Diabetes kan de lichaamsweefsels stugger maken en de ligamenten dikker. Bovendien kan de ziekte een zenuwontsteking veroorzaken. Soms is het een combinatie van beide.
  • Een cyste in de pols
    Dat kan, maar het is eerder zeldzaam.
 

Verschenen op 7 april 2010 en herzien op 24 juli 2014 met medewerking van Professor Dr. Nadine Hollevoet, orthopediste aan het UZ Gent

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00