Podologie

Podologie is de wetenschap van de voet. Een podoloog onderzoekt en behandelt voetproblemen, maar ook problemen elders in je lichaam die met je voeten te maken hebben. Zoals je knieën, heupen, rug of nek.

Bij een podoloog kan je terecht voor specifieke voetverzorging, een biomechanisch onderzoek van je stap- en/of looppatroon. Bovendien maakt een podoloog hulpmiddelen: zoals op maat gemaakte podologische zolen en hulpmiddelen uit silicone om de stand van de tenen te corrigeren, nagelbeugels ter correctie van de nagelplaat. Zowel kinderen als bejaarden, actieve sporters als mensen met een chronische aandoening kunnen geholpen worden door een podoloog.

 

​Wat is een podoloog?

Podologie is een paramedisch beroep. Een podoloog heeft een driejarige bacheloropleiding gevolgd aan een hogeschool. Sommige podologen hebben bovendien een aanvullende masteropleiding in het buitenland gevolgd.

  • Er zijn twee takken in de podologie: de specifieke voetverzorging en de biomechanica. Sommige podologen combineren beide takken, andere zijn gespecialiseerd in een van beide. Er zijn podologen met een privépraktijk, terwijl andere werken in een ziekenhuis, bijvoorbeeld in een voetkliniek.
  • Het werk van een podoloog overlapt gedeeltelijk dat van andere paramedici.
      • De podoloog behandelt voetproblemen en is gespecialiseerd in de verzorging van risicovoeten. Is een voetprobleem opgelost, dan verwijst de podoloog je door naar een gespecialiseerd voetverzorger voor de verdere opvolging en verzorging.
      • Een podoloog vervaardigt hulpmiddelen, bijvoorbeeld op maat gemaakte vormen uit silicone om specifieke voetproblemen te behandelen.
  • Een podoloog vult het werk aan van de huisarts, de orthopedisch chirurg, reumatoloog, neuroloog, fysisch geneesheer, endocrinoloog en de sportarts. Er zijn ook raakvlakken met onder andere kinesitherapie en osteopathie. In de ideale wereld verwijzen al deze medici en paramedici naar elkaar door. Door zo’n gezamenlijke aanpak raken problemen sneller opgelost. In de praktijk gebeurt dat niet altijd, vaak doordat men niet zo goed op de hoogte is van elkaars specialisatie.

Wat doet een podoloog?

Specifieke voetverzorging

Hij of zij pakt je voeten aan met specifieke technieken. Zoals:

  • Problemen met teennagels. Bijvoorbeeld, een dikke kalknagel kan gefreesd worden om hem dunner te maken. Ook een te sterk gekromde of ingegroeide nagel kan de podoloog behandelen. Hij kan de kromming verminderen met een op maat gemaakte nagelbeugel.
  • Teenproblemen. Bijvoorbeeld, de podoloog kan hulpmiddelen maken, namelijk silicone hulpmiddelen om de scheefstand van tenen te corrigeren, de teen gestrekt te houden en zo een permanente klauwteen te voorkomen. Andere silicone hulpmiddelen verminderen dan weer een te grote druk tussen twee tenen.
  • Voetproblemen veroorzaakt door chronische ziekten. Bijvoorbeeld, mensen met suikerziekte (diabetes) kunnen ernstige voetwonden ontwikkelen die een specifieke verzorging nodig hebben.
  • Huidproblemen, zoals schimmels, blaren, eelt en likdoorns. 

Advies en educatie

Advies geven is een belangrijk onderdeel van de taken van de podoloog. Zoals:

  • Hoe verzorg je zelf je voeten, welke verzorgingsproducten mag je gebruiken en hoe?
  • Wat zijn de kenmerken van een degelijke schoen in het algemeen, en specifiek voor jouw probleem? De juiste schoenen dragen kan veel voetproblemen oplossen, of voorkomen dat ze erger worden. Een goede schoen hoeft niet duur te zijn, en de podoloog helpt je aan de hand van een vijftal criteria zelf het kaf van het koren te scheiden.
  • Wanneer is het juiste moment aangebroken om een voetafwijking te laten opereren? Bijvoorbeeld een hallux valgus, een scheefgroeiende grote teen. 

Biomechanisch onderzoek

Ons hele lichaam rust op onze voeten. Veel hardnekkige problemen van de voeten, maar ook van knieën, rug, heupen en zelfs de nek worden veroorzaakt door een verkeerde stand van de voeten. Spieren, pezen en gewrichten worden daardoor anders of te zwaar belast.

Je compenseert die problemen door houdingsaanpassingen elders in je lichaam, die op de duur hun tol eisen. Bijvoorbeeld, erg veel eelt op je voeten, chronische lage rugpijn of versnelde slijtage van extra belaste gewrichten kunnen daardoor ontstaan.

Om de oorzaak van die problemen te achterhalen en er een behandeling voor uit te werken, gebeurt een uitgebreid klinisch en biomechanisch onderzoek. Dat onderzoek duurt ongeveer 1uur30. Biomechanica is de wetenschap die de inwendige en uitwendige krachten onderzoekt die op het lichaam inwerken.

Dat onderzoek bestaat uit verschillende onderdelen

  • Vraaggesprek: je vertelt uitgebreid je verhaal.
  • Klinisch onderzoek. Je wordt lichamelijk onderzocht.
  • Biomechanische metingen. De podoloog meet met speciale instrumenten de bewegingsmogelijkheden en afwijkingen van je voetgewrichten en benen in verschillende houdingen.
  • Gang/loopanalyse. Je stapt of loopt over een mat of rolband en wordt ondertussen gefilmd in voor- , achter- en zijaanzicht.
  • Plantaire drukmeting: drukgevoelige sensoren meten hoeveel druk welke delen van je voet op de grond uitoefenen. 

De podologische zool

Alle informatie uit het onderzoek wordt gebundeld, geanalyseerd en onderling vergeleken. Indien nodig maakt de podoloog ook een gipsafname of 3D-scan van je voeten.

Op basis van dit alles vervaardigt de podoloog een podologische zool, die het probleem moet corrigeren. Specifieke ophogingen en uitsparingen in die podologische zool verbeteren de manier waarop je staat, stapt en de spieren die je daarbij gebruikt. Als je lichaam waterpas staat, functioneert alles beter en gaan je gewrichten minder snel verslijten.

Aan de vervaardiging van een podologische zool gaat dus een veel uitgebreider onderzoek vooraf dan aan een orthopedische steunzool, die gemaakt wordt op basis van een belaste afdruk van je voet in een doos gevuld met een soort schuim of op een blauwdruk.

Natuurlijk valt niet alles op te lossen met een zool, maar soms kunnen zolen een negatief proces afremmen, meer stapcomfort brengen en voorkomen dat een bestaand probleem nog erger wordt. Omgekeerd heeft ook lang niet iedereen zolen nodig.

Krijg je als volwassene na zo’n grondig onderzoek voor het eerst podologische zolen, dan is dat doorgaans voor de rest van je leven. Je moet je zolen zoveel mogelijk uren per dag dragen, zowel in sportschoenen, werkschoenen als dagelijkse schoenen.

Veel mensen halen hun zolen weer uit hun schoenen wanneer ze geen last meer hebben, maar hervallen na verloop van tijd omdat ze opnieuw op de oude manier gaan stappen.

Sommige podologische zolen zijn wel een tijdelijke maatregel. Bijvoorbeeld, wanneer je een bepaalde chirurgische ingreep nodig hebt, krijg je zolen om daarmee de periode tot aan die operatie te overbruggen. 

Voor wie?

Allerlei mensen kunnen een podoloog raadplegen met een probleem:

  • Kinderen. Bijvoorbeeld, voor de behandeling van platvoeten, holvoeten, X-benen en O-benen. Dit soort problemen kun je afdoend laten behandelen tussen het 5de en het 14de levensjaar van het kind. Tijdens een van de twee groeipieken, ongeveer van 7 tot 9 en van 12 tot 14 jaar, heb je vaak sneller resultaat. Rond hun 15de zijn de meeste kinderen van de podologische zolen af als de nodige correctie tenminste bereikt is. Zijn de voeten al volgroeid wanneer een behandeling start, dan kan je de voeten enkel nog bijsturen en pijn verminderen, maar een afwijking niet meer helemaal wegwerken. Een vroege screening is dus heel belangrijk. Kinderen die vaak struikelen over hun voeten, dikwijls moe zijn en in de buggy willen, klagen over pijn of eelt hebben op de voeten, laat je daarom beter eens onderzoeken door een podoloog.
  • Sporters. Om overbelastingen en blessures te voorkomen of te behandelen. En voor advies bij de keuze van de juiste schoen voor je sport, plus individuele correcties als dat nodig is.
  • Mensen met een staand beroep, omdat hun voeten daardoor extra zwaar belast worden.
  • Mensen met een chronische ziekte of een aangeboren afwijking met een weerslag op de voeten en het bewegingsapparaat. Bijvoorbeeld reumatoïde artritis, suikerziekte(diabetes), jicht of een klompvoet. 

Raadpleging

Een podologische consultatie duurt meestal een 30-tal minuten. Een podologische consultatie voor de behandeling van een diabetesvoet duurt zo’n 45-tal minuten.
Een uitgebreid podologisch onderzoek duurt meestal 1u30.
 

 

Verschenen op 5 juli 2011 en aangepast op 26 oktober 2015 met medewerking van Charlotte De Jonckheere, Podoloog Podometrix en voorzitter van de Federatie van Belgische Podologen.

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00