Fantasievriendjes

​'Ik maak me zorgen over mijn dochtertje, Elke (5). Ze praat steeds tegen een ingebeeld, onbestaand vriendje. Ik moet een stoel bij zetten aan tafel, ze drinken samen ingebeelde koffie, ... Ik dacht dat dit voorbij zou gaan, maar Elke raakt steeds meer gehecht aan dit vriendje.'

 

​Is een fantasievriendje normaal?

Kleuters hebben een rijke fantasie. Dit vermogen maakt deel uit van een normale ontwikkeling. Heel wat kleuters hebben een fantasie-vriendje, en het is een misverstand dat een ingebeeld vriendje slechts bij een klein aantal kleuters voorkomt, en zou wijzen op een probleem. Een fantasievriendje kan zelfs positief zijn voor de sociale ontwikkeling van je kind. Denkbeeldige vriendjes laten je kind namelijk toe om op een veilige manier te experimenteren met sociaal gedrag en met vriendschap. Hun denkbeeldig vriendje reageert immers zoals zij het graag zouden willen. Belangrijk is wel dat je als ouder nagaat of je kind ook wel echte vriendjes heeft. Je kind moet immers ook leren dat echte kinderen en echte personen niet altijd reageren hoe zij het zouden willen. Zolang dit het geval is, is het denkbeeldige kameraadje niet meer of minder dan een gezonde fantasie.

Zijn fantasievriendjes altijd dezelfde?

Denkbeeldige vriendjes verschillen van kind tot kind. Ze kunnen eruit zien als dieren, echte kinderen of zelfs speelgoed of andere materiële zaken. Het ene kind is zijn fantasievriendje eindeloos trouw, het andere kind verwisselt regelmatig van imaginair vriendje en vervangt het “oude” vriendje door een nieuw dat beter beantwoord aan zijn interesses van dat moment. Ongeveer twee op drie ingebeelde vriendjes zijn onzichtbaar, één op drie zijn “levend” geworden speelgoed.

Een belemmering voor echte vriendjes?

Wanneer je bij je kind het bestaan van een fantasievriendje ontdekt, is er geen reden tot ongerustheid. Denkbeeldige vriendjes zijn geen hinderpaal voor echte vriendschappen. Vaak is het zelfs zo dat de denkbeeldige vriendjes verdwijnen wanneer de kinderen toe zijn aan écht sociaal contact. Als kleuters ouder worden (zo rond hun vier jaar), gaan ze meer mét elkaar spelen in plaats van naast elkaar. De imaginaire vriendjes moeten dan letterlijk plaats ruimen voor echte vriendjes of vriendinnetjes. Door hun denkbeeldige vriendje hebben kinderen ondertussen kunnen oefenen met sociale regels, en hebben ze zich leren verplaatsen in het standpunt van iemand anders. Het draagt ook bij tot hun eigenwaarde, want een denkbeeldig kameraadje kunnen zij volledig zelf controleren. Het doet wat je kind wil, en dat is in de echte sociale omgang zeker niet altijd het geval.

Tenslotte biedt het gefantaseerd kameraadje ook troost. Wanneer je kind bang of verdrietig is, kan zijn “vriendje” hem of haar steun bieden. Zo kan je kind zich bijvoorbeeld inbeelden dat zijn vriendje bij hem is op de eerste schooldag.

Wat kan ik doen als ouder?

Imaginaire vriendjes aanvaard je best als ouder. Als je te veel tegen de fantasie van je kleuter ingaat, en blijft herhalen dat zijn vriendje niet echt bestaat, heb je veel kans dat de fantasie bij je kind blijft bestaan, maar dat hij of zij er niet meer met jou over praat. Dek dus gerust een bord bij voor het vriendje aan tafel (of een bordje op de grond als het een denkbeeldig hondje is), en maak zeker het vriendje niet belachelijk. 

Het enige waar je alert moet voor zijn, is wanneer je kleuter zijn fantasievriendje gebruikt om onder vervelende taken of negatieve opmerkingen uit te komen. Als Elke haar speelgoed niet opruimt, omdat haar fantasievriendje van de kamer een rotzooi heeft gemaakt, zal het toch Elke zijn die de kamer opruimt (en niet mama). 

Wanneer verdwijnen fantasievriendjes?

Wanneer kinderen ouder worden en écht sociaal contact steeds belangrijker wordt, verdwijnt hun ingebeeld gezelschap vanzelf. Dit kan geleidelijk aan gaan, maar ook plots. Oudere kinderen vinden hun denkbeeldig vriendje dan kinderachtig en ze laten het links liggen zoals ze dat ook met speelgoed doen. Ook hier is niks mis mee, het kadert allemaal in een gezonde sociale ontwikkeling.

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00

Online advies

De Webnanny geeft gratis opvoedingsadvies via e-mail.