Hoe leer je kinderen omgaan met doodgaan?

'Na de dood van zijn opa lijkt mijn zoon zijn draai niet meer te vinden. Hij loopt er stil maar rusteloos bij en wordt bij het minste opstandig. Ik wil mijn kind bijstaan in zijn rouwproces, maar ik heb tegelijkertijd af te rekenen met mijn eigen verdriet. Toch wil ik vermijden dat hij het gevoel krijgt alleen te staan met zijn emoties.'

 

​Afscheid leren nemen

De meeste kinderen maken kennis met de dood bij het overlijden van een huisdier. De hamster of de hond die, na een jarenlange vriendschap, plots niet meer ontwaakt. Of de poes die wat onvoorzichtig is geweest bij het oversteken van de straat. 

Vaak betekent dit verlies een zware klap voor het kind. Als ouder zorg je er best voor dat je kind zijn verdriet op een gezonde manier leert verwerken. De vriend daags nadien vervangen door een ander dier is uit den boze. Enerzijds omdat je kind op dat moment een hechte vriend verliest en vrienden onvervangbaar zijn. Anderzijds omdat je op die manier voorbijgaat aan zijn terechte verdriet. 

Daarom is het beter je kind op een bewuste manier afscheid te leren nemen. Dit kan je bijvoorbeeld doen door het dier samen te begraven, terwijl je leuke herinneringen ophaalt. Het dier doodzwijgen is absoluut taboe omdat je op die manier aangeeft dat verdriet uiten ongepast is en emoties tonen onaanvaardbaar.

Is het normaal als een kind zich met zijn verdriet tot een derde richt?

Ja. Wanneer je kind iemand uit zijn directe omgeving verliest, is je rol als ouder niet altijd even makkelijk. Op deze momenten kan je namelijk onbewust signalen uitzenden dat het kind niet welkom is met zijn verdriet omdat je zelf op zoek bent naar houvast. Wees dan ook niet verbaasd wanneer je kind zijn vragen tot zijn leraar, een oom of een andere vertrouwensfiguur richt. Je kind voelt zich bij hen soms merkelijk veiliger dan in het gezin, waar het overspoeld wordt door emoties. 

Waar moet ik op letten bij de begeleiding van het verdriet?

  • Kinderen zijn vaak bezig met concrete feiten zoals: waar blijft hij nu, heeft hij het nu niet koud, wordt hij niet nat?
  • Geef begrijpelijke en echte antwoorden. Zeg bijvoorbeeld niet dat oma slaapt, want iemand die slaapt wordt wakker. Bovendien kan je kind dan zelf schrik krijgen om te gaan slapen. Zeg daarom best gewoon dat die persoon dood is. Eén van de dingen die je kind ooit zal moeten leren begrijpen is dat er op sommige vragen geen antwoorden zijn.
  • Probeer de gevoelens van je kind in te schatten op basis van de vragen die gesteld worden. Praat over het verdriet en vraag regelmatig hoe je kind zich erbij voelt.
  • Zeg aan je kind dat verdriet na een overlijden normaal is. Toon ook je eigen verdriet want anders kan je kind de indruk krijgen dat het overleden familielid niet wordt gemist.
  • Wijs je kind erop dat hij niet bang hoeft te zijn voor de dood, en dat hem nog een lang leven te wachten staat.
  • Wees voorzichtig met religieuze verklaringen. Geef deze enkel wanneer je kind in die overtuiging wordt opgevoed.
  • Vertel je kind dat verdriet langzaam slijt, maar heel lang kan duren. Kinderen worden maar al te vaak gerustgesteld met de mededeling dat ze er vlug overheen zullen zijn, met als gevolg dat ze daarna niets meer durven zeggen wanneer dat niet zo is.
  • Laat je kind blijken dat hij niet bang hoeft te zijn om over de overledene te praten.
  • Maak duidelijk dat de lege plaats, steeds leeg zal blijven en door niemand kan worden opgevuld.
  • Haal regelmatig mooie herinneringen op. Doe niet alles weg wat verband hield met de overledene.

Gaan alle kinderen op dezelfde manier om met doodgaan?

Elk kind maakt een ander rouwproces door. Je kind kan opstandig zijn of rusteloos. Of net heel verdrietig en teruggetrokken. Op dit moment uit je kind zijn gevoelens. 

De manier waarop je zelf met je emoties omgaat kan doorslaggevend zijn voor de emoties die je kind toont. Kinderen houden hun ouders sterk in de gaten.

Maak je kind duidelijk dat  iedereen uniek is, en op zijn eigen manier op sommige situaties reageert.

 

Lees meer over:

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00

Online advies

De Webnanny geeft gratis opvoedingsadvies via e-mail.