Zindelijkheid: op het potje gaan

​'Mijn zoontje is bijna 2 jaar. Als hij 2,5 is, willen we hem naar de kleuterschool laten gaan. Is hij al klaar voor het potje?'

 

Kennismaken met het potje

Zindelijk worden is een heel proces. Een kind moet leren zijn sluitspieren te beheersen en te voelen of er iets in de blaas of darmen zit. Een kind moet ook leren geduldig op het potje te blijven zitten tot de blaas of darmen helemaal leeg zijn. Het is een hele opgave voor een kind om dit zowel overdag als 's nachts onder controle te krijgen. Dit proces is ook afhankelijk van de lichamelijke ‘rijpheid’ van het lichaam en is dus niet zomaar te beïnvloeden.

Sommige kinderen zijn snel zindelijk, anderen doen er langer over. Beloning en aanmoediging zijn belangrijk in het leerproces. Elke stap in de goede richting mag geprezen worden. Boos worden als het even mis gaat is niet goed. Een peuter kan er echt niet aan doen als hij net na het potje toch een plas doet, of tijdens het spel vergeet te gaan. Zindelijkheid forceren heeft echt geen zin: elk kind wordt op zijn tijd zindelijk.  

Voor de zindelijkheidstraining

Algemeen kan je stellen dat een peuter vanaf ongeveer 2 jaar rijp kan zijn voor zindelijkheidstraining. Voor je aan de zindelijkheidstraining begint, zou je zoontje het volgende moeten kunnen.

  • Lichamelijk de sluitspieren onder controle houden. Dit kan je merken als de luier af en toe droog blijft voor een periode van 2 uren. Tip: als 4 op de 6 luiers op een dag droog zijn, is het zinvol te starten.
  • Begrijpen wat je bedoelt met potje en pipi, en het verband leggen tussen dat potje en de behoefte om te plassen. Je peuter moet dus al wat kunnen praten en zeker begrijpen.
  • Onaangenaam gevoel ervaren bij een volle of natte luier. Dit gevoel ontstaat meestal ergens tussen 2 en 3 jaar.
  • Verder moet je peuter ook willen. Je peuter begint rond de leeftijd van 2 jaar volop zijn eigen willetje te ontdekken. 'Neen zeggen' kan daarom te maken hebben met machtsvertoon.

Tips voor de zindelijkheidstraining

  • Kinderen leren door imitatie. Als je er niet mee inzit, kan je je peuter meenemen naar het toilet en naast jou op het potje zetten. Een vriendje, neefje of nichtje kan ook het goede voorbeeld geven.
  • Laat je peuter voldoende drinken. Voldoende drinken zorgt ervoor dat je peuter voldoende urine aanmaakt en een volle blaas makkelijker leert voelen.  Je peuter drink best 1 grote portie in plaats van verschillende kleine porties tussendoor. Bijvoorbeeld 1 beker melk bij het ontbijt, 1 beker water om 11 uur, een beker water bij het fruit, een beker water bij het avondeten en tot slot een beker melk bij het slapengaan.
  • Zet je peuter op vaste tijdstippen op het potje. Telkens je de luier ververst, voor het middageten, voor en na het dutje, voor het avondeten, voor het slapengaan. Zindelijk worden is de behoefte leren voelen, vervolgens ophouden en pas loslaten op het potje. Dat leer je door regelmatig het potje boven te halen. Niet door achter de peuter aan te lopen en elk plasje te willen opvangen.
  • Laat je peuter zijn pop of knuffel op het potje zetten.
  • Laat je peuter zelf de inhoud van zijn potje in de grote WC deponeren. Als hij er geen schrik van heeft, kan hij ook zelf het toilet doortrekken.
  • Geef je peuter of kleuter gemakkelijke kledij zodat hij zelf zijn broekje naar beneden kan doen.
  • Zorg dat je peuter of kleuter ontspannen op het potje zit. Laat zijn twee voetjes op de grond rusten. Forceer hem niet om een plasje te doen, hij moet dan persen. Je spieren ontspannen is de correcte manier om naar toilet te gaan.
  • Onderbreek een spelmoment niet voor een plasje. Wacht een dood moment af of een wissel tussen het ene en het andere spelmoment.
  • Gaat je peuter op het potje zitten, geef hem dan een compliment. Komt er een plasje? Beloon hem dan opnieuw. Deze complimentjes bekrachtigen het gedrag, waardoor je kind het gedrag opnieuw zal stellen.
  • Komt er niks of komt de plas net te laat, wees dan niet boos. Je peuter kan er echt niets aan doen. Moedig hem aan: “volgende keer beter”. Heeft je peuter er echt nog geen zin in, berg het potje dan voor een tijdje weer op.

Kan mijn kind al naar school als hij niet zindelijk is?

Een school mag een kind dat nog niet zindelijk is niet weigeren. Maar niet elke juf of school kan voldoende ondersteuning bieden om het zindelijkheidsproces voldoende te begeleiden. Is je kind nog niet zindelijk, bespreek dit dan met de school en maak duidelijke afspraken met de leerkracht. Een goede afstemming tussen de school en de thuisomgeving is heel belangrijk. Bijvoorbeeld: Kan je zoontje regelmatig op het potje? Wat als hij (niet) op het potje plast? Werken we met een beloningsysteem?

Klasgenootjes op het potje

Zien eten, doet eten. Dit is ook zo bij zindelijkheidstraining. Gaan zijn klasgenootjes al op het potje, dan zal hij dit snel door hebben. Hij zal het gedrag imiteren en zo wordt hij stapje voor stapje droog. Oefening is de beste leerschool!

 

Contacteer ons

Voor alle vragen over jouw ziekteverzekering

Bond Moyson Oost-Vlaanderen

09 333 55 00

Online advies

De Webnanny geeft gratis opvoedingsadvies via e-mail.