Zwangerschapsdiabetes

​Zwangerschapsdiabetes is een tijdelijke vorm van diabetes waarbij er tijdens de zwangerschap abnormaal hoge bloedsuikerwaarden worden vastgesteld. Ongeveer 1 op 50 zwangere vrouwen in Vlaanderen wordt hierdoor getroffen.

Wat?

Zwangerschapsdiabetes treedt meestal pas op in de tweede helft van de zwangerschap. Bepaalde risicofactoren zoals overgewicht, leeftijd en erfelijkheid spelen een grote rol, maar zijn niet allesbepalend. Ook vrouwen zonder overgewicht kunnen zwangerschapsdiabetes krijgen. De hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap liggen aan de basis van deze tijdelijke vorm van diabetes.

Oorzaak

Bij zwangere vrouwen produceert de placenta of moederkoek hormonen voor de ontwikkeling van de baby. Deze hormonen kunnen echter ook de werking van insuline verstoren. Insuline zorgt er voor dat de lichaamscellen glucose, een energieleverancier, opnemen uit het bloed.

Door de zwangerschapshormonen is er soms plots veel meer insuline nodig om dezelfde hoeveelheid glucose in de cellen binnen te laten. De cellen worden eigenlijk ongevoelig voor insuline. Bij een normale zwangerschap reageert de pancreas hierop door meer insuline aan te maken. Het kan gebeuren dat de bètacellen die de insuline in de pancreas aanmaken, de toegenomen vraag naar insuline niet kunnen volgen. Hierdoor sijpelt de glucose uit het bloed niet vlot door naar de lichaamscellen. De bloedglucosewaarden stijgen dan en zodra ze abnormaal verhoogd zijn, spreekt men van zwangerschapsdiabetes.  

Gevolgen

Zwangere vrouwen merken zelf weinig van de zwangerschapsdiabetes, maar het kan zowel voor henzelf als voor de foetus ernstige gevolgen hebben. Een goede behandeling is dus essentieel.

Voor baby  

  • een te hoog gewicht, wat problemen bij de bevalling kan veroorzaken bv. keizersnede of schouderontwrichting
  • te veel vruchtwater of polyhydramnie waardoor de baby te vroeg kan worden geboren
  • hypoglycemie of een tekort aan suikers in het bloed net na de bevalling
  • onrijpheid van de lever wat kan leiden tot geelzucht

Voor moeder

  • keizersnede of problemen bij de bevalling
  • hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap
  • urineweginfecties

Zwangerschapsdiabetes verdwijnt meestal na de zwangerschap, maar het is toch een belangrijk signaal van het lichaam. Het kan immers ook gevolgen op lange termijn met zich meebrengen, namelijk:

  • een groter risico om bij je volgende zwangerschap dezelfde problemen te hebben
  • een groter risico om na de bevalling diabetes type 2 te ontwikkelen

Meer info: www.zoetzwanger.be


 

Screening

​Iedere zwangere vrouw laat zich best screenen tussen de 24ste en 28ste week van de zwangerschap. Wanneer je extra risico loopt, zal je arts vermoedelijk al eerder testen uitvoeren. Je bloedwaarden kunnen immers al vroeger gestoord zijn waardoor een behandeling nodig is.

Diagnose

De standaardtest om zwangerschapsdiabetes op te sporen, is de challenge test. 

Challenge test

Die verloopt als volgt:

  1. Eerst moet je ongeveer 50 gram suikeroplossing opdrinken. Dit kan op elk moment van de dag.
  2. Een uur later wordt een bloedafname gedaan om het glucosegehalte in je bloed te nemen.

Als er omwille van de resultaten zwangerschapsdiabetes wordt vermoed, zal er een tweede bevestigende test gebeuren.

Bevestigende test

  1. Voor deze test moet je nuchter zijn.
  2. Eerst moet je een oplossing met 100 gram suiker drinken.
  3. Daarna wordt er vier keer bloed afgenomen, telkens om het uur.

Zo krijgt je arts een goed beeld over de manier waarop je lichaam de grote toevloed van glucose verwerkt. Liggen de waarden in het bloed te hoog, kan de diagnose van zwangerschapsdiabetes worden gesteld.

Alternatieve test

Soms wordt een éénstapstest gebruikt. Hierbij moet je ongeveer 75 gram suikeroplossingen drinken in nuchtere toestand en zal er 3 keer bloed worden afgenomen.

Urinetest

Via urinetests kan geen juiste diagnose worden gesteld. Dat komt omdat veel zwangere vrouwen glucose verliezen langs de urine zonder dat er te veel glucose in het bloed zit. Ze kunnen ook een vals negatief resultaat geven. Ook bij niet-zwangere vrouwen wordt de diagnose van diabetes niet meer gesteld aan de hand van een urineproef.

 

Behandeling

​Bij zwangerschapsdiabetes is gezonde voeding en voldoende beweging soms al voldoende voor een goede controle. Soms is ook insulinetherapie nodig. De evolutie moet strikt opgevolgd worden om complicaties te voorkomen. 

Gezonde levensstijl

Voeding

In de eerste plaats moet je letten op je voeding en gewicht:

  • Vermijd overdreven bijkomen in gewicht. Afhankelijk van je gewicht zal de energie-inname meer of minder worden beperkt.
  • Het is de bedoeling dat de bloedsuikerwaarden een normaal peil bereiken terwijl er voldoende voedingsstoffen voor moeder en kind overblijven.
  • De inname van vetten en koolhydraten moeten in het oog worden gehouden. Qua voedingspatroon is er voor de rest weinig verschil met een gewone zwangere vrouw.
  • Het is niet de bedoeling om een streng vermageringsdieet te volgen. Bij een agressief dieet kunnen gifstoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor je baby.
  • Een diëtist(e) is het best geschikt om aangepaste informatie en advies te geven.

Beweging 

Fysieke activiteit verbetert de werking van insuline waardoor je jouw bloedsuikerwaarden beter onder controle kan houden. Bespreek met je arts welke vorm van lichaamsbeweging de beste is tijdens je zwangerschap.  

Insuline

Als een aangepast voedings- en bewegingspatroon niet voldoende is, wordt insuline voorgeschreven. Je zwangerschap en insulinetherapie worden dan nauwlettend opgevolgd. Je zal ook leren om zelf de insuline in te spuiten. 

Goede opvolging

Een opvolging van dichtbij is nodig om het risico op complicaties voor jou en je baby te vermijden. Met de juiste behandeling brengt zwangerschapsdiabetes geen ernstige verwikkelingen teweeg bij de baby. De bloedsuikerwaarden zijn immers meestal pas te hoog als je al twintig weken ver bent. De organen van de baby zijn dan al gevormd waardoor er geen verhoogd risico is op aangeboren afwijkingen. Volg je zwangerschapsdiabetes niet goed op, dan kunnen er wel ernstige gevolgen optreden, ook voor jou.

Verschenen op 29 september 2016 met medewerking van de Diabetes Liga

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

056 230 230