Roken en astma

​Wist je dat roken ook een slechte invloed heeft op astma? Niet alleen speelt sigarettenrook een rol in het ontstaan van de ziekte, het verergert ook bestaande astma. Vooral (ongeboren) baby’s en kinderen zijn erg gevoelig voor de kwalijke gevolgen van tabaksrook. Voor mensen die zelf astma hebben, is roken extra nadelig. Er is maar één goede oplossing: zelf niet roken, niet in het bijzijn van anderen roken en zeker niet in de buurt van kinderen.

 

​Waarom is tabaksrook slecht?

  • Sigarettenrook bevat heel veel stoffen die slecht zijn voor onze gezondheid. Meer mensen dan alleen de roker zelf ondervinden schade van sigarettenrook. Ook de gezondheid van de mensen die in de buurt van de roker zijn en een deel van die rook ongewild inademen, loopt gevaar.  Zij roken passief mee.
  • Sigarettenrook is zelfs slechter voor ons dan de luchtvervuiling afkomstig van uitlaatgassen en fabrieksschoorstenen. Buiten worden die vervuilende stoffen verdund door zuivere lucht. In sigarettenrook is de concentratie van vervuilende stoffen veel hoger. Als roker adem je die stoffen onverdund in tot diep in je longen. In een gesloten kamer of in een auto waar gerookt wordt, zit ook de omgevingslucht vol met de schadelijke stoffen uit de sigarettenrook.

De invloed van roken op astma

Er is een ongunstige wisselwerking tussen roken en astma op elk moment van het leven. Dat is zo wanneer je zelf rookt, maar ook als je passief meerookt. (Ongeboren) baby’s en jonge kinderen zijn het gevoeligst voor sigarettenrook, omdat hun lichaam en hun organen zich volop aan het ontwikkelen zijn. Heel jonge baby’s zijn heel vaak binnenshuis en komen maar weinig buiten in de frisse lucht.

Voor de geboorte

Als een moeder rookt tijdens de zwangerschap, dan rookt de baby mee. De schadelijke stoffen uit de sigarettenrook komen via haar bloed en de navelstreng bij de baby in haar buik terecht. Die stoffen hebben een slechte invloed op de ontwikkeling van het kindje. De baby komt niet alleen kleiner op de wereld dan een baby van wie de moeder niet rookte, hij heeft ook kleinere en minder goed ontwikkelde longen. Daardoor vergroot het risico dat het later in zijn leven longziekten zoals astma en COPD krijgt.
Roken verandert zelfs erfelijke eigenschappen over de generaties heen. Als een vrouw heeft gerookt tijdens haar zwangerschap, dan loopt haar kleinkind meer kans op astma. Zelfs als de moeder van het kind niet rookt.

Baby’s en kinderen

Wanneer een baby na de geboorte passief meerookt, worden zijn longen daardoor beschadigd. Zijn luchtwegen zijn nog niet helemaal ontwikkeld en extra gevoelig voor sigarettenrook. De longen groeien trager en zijn gevoeliger voor longproblemen dan die van baby’s die in een rookvrije omgeving opgroeien. Passief meeroken irriteert de slijmvliezen in die nog piepkleine luchtwegen en doet ze opzwellen, waardoor de luchtwegen nog nauwer worden. Tijdens zijn eerste levensjaren krijgt het kindje daardoor sneller last van een piepende ademhaling en longinfecties zoals bronchiolitis of een longontsteking. De kans is ook groter dat het daarvoor naar het ziekenhuis moet. Bovendien vergroot het risico dat het later astma en COPD krijgt.
Sigarettenrook maakt een kind bovendien gevoeliger voor allergieën, zoals voor de huisstofmijt. Het wordt niet alleen gemakkelijker allergisch, de allergische klachten zijn ook feller. De rook kan dus processen in gang zetten, die anders misschien nooit begonnen zouden zijn.

Hoe bescherm je kinderen tegen roken?

  • Rook niet tijdens de zwangerschap, maar ook erna. Ook dan blijft het slecht voor je kindje.
  • Rook niet in huis als je kinderen hebt. Ga naar buiten om te roken. Als je bezoekers hebt die willen roken, vraag hen dan ook om dat buiten te doen.
  • Volg een rookstopprogramma. Stoppen is niet gemakkelijk, zodat je wel professionele hulp kan gebruiken. Stoppen met roken is ook jouw beste garantie op een langer en vooral gezonder leven. Hoe vroeger je stopt, des te meer jaren levensverwachting win je op iemand die wel langer blijft doorroken of nooit stopt.

Wat helpt niet?

De schadelijke stoffen uit de sigarettenrook blijven erg lang hangen in huis. Ze verplaatsen zich bovendien gemakkelijk van de ene naar de andere kamer. Daarom helpt dit niet of niet genoeg:

  • De vensters openen om de kamer te verluchten.
  • Roken onder de afzuigkap.
  • De kamer waar gerookt is schoonmaken.
  • Maar in één kamer roken.
  • Wachten tot de kinderen zijn gaan slapen.

Passief roken als je astma hebt

  • Passief meeroken maakt astma klachten erger. Kinderen met astma die passief meeroken, hebben meer last van hun astma dan kinderen die opgroeien in een rookvrije omgeving.
    Sigarettenrook kan op elke leeftijd een astma-aanval uitlokken. De rook irriteert immers je heel gevoelige longen. Gelukkig is in openbare plaatsen roken tegenwoordig verboden, zodat je een avondje stappen niet meer met een aanval moet bekopen.

Wat kan je doen?

Vraag anderen vriendelijk om niet in je bijzijn te roken. Leg hen uit wat sigarettenrook met je doet en dat het je astma erger maakt. Ze beseffen misschien niet welk effect dat op jou heeft.

Roken als astmapatiënt

Ongeveer één vijfde van alle mensen met astma rookt zelf. Nochtans is dat nadelig want:

  • Roken verergert je astmasymptomen. Je overgevoelige luchtwegen worden er extra door geprikkeld en vernauwen nog sneller. Je krijgt daardoor meer last van benauwdheid, van slijmen en van hoesten.
  • Je astmageneesmiddelen werken veel minder goed. Daardoor is je astma minder goed onder controle te houden.
  • Je loopt een groter risico om ook COPD te ontwikkelen dan iemand zonder astma.

Tieners en roken

De meeste rokers steken hun eerste sigaret op in de puberteit. Pubers die al op jonge leeftijd beginnen te roken, lopen meer gevaar om later astma te krijgen. Ook sommige tieners die astma hebben, beginnen te roken. Helpen voorkomen dat je tiener aan de sigaret gaat, is dus erg belangrijk. Rookt je tiener, help hem of haar dan te stoppen. Hoe vroeger dat gebeurt, hoe gemakkelijker het is.

Dit kan je als ouder doen:

  • Geef zelf het goede voorbeeld. Kinderen van rokende ouders gaan zelf ook gemakkelijker roken. Als je toch rookt, doe het dan niet waar je kind bij is. Probeer zelf te stoppen. Vertel je tiener waarom je wilt stoppen, en hoe moeilijk het is.
  • Praat op een open manier over roken met je kinderen. Begin daarmee nog voor het naar het secundair onderwijs gaat. Je tiener vindt jouw mening belangrijker dan je denkt.
  • Maak duidelijke afspraken over rookgedrag. Bijvoorbeeld: wie rookt betaalt er zelf voor, in huis mag er niet gerookt worden, enz.
  • Veel tieners gaan roken omdat hun vrienden dat doen. Ze willen dan bij de groep horen door zelf ook te beginnen roken. Bespreek samen de argumenten die je kind kan gebruiken om een aangeboden sigaret af te slaan wanneer het onder vrienden is.
  • Wijs je kind op de negatieve gevolgen van roken. Focus vooral op de onmiddellijke effecten, want van de gevolgen over dertig jaar liggen tieners nog niet wakker.
      • Je hebt meer last van je astma.
      • De astmageneesmiddelen werken minder goed.
      • Je kan met een astma-aanval in het ziekenhuis belanden.
      • Het is slecht voor je lichamelijke conditie en sportieve prestaties.
      • Je ruikt vies; je krijgt gele tanden en vingers.
      • Je krijgt sneller rimpels dan iemand die niet rookt.
      • Roken kost veel geld. Reken eens samen uit hoeveel een pakje per dag jaarlijks kost en vergelijk het met de prijs van bijvoorbeeld een smart Phone.
      • Het is een verslaving, die sneller ontstaat dan je denkt.
  • Zoek gezonde vormen van vrijetijdsbesteding voor je kind, zoals sporten.
  • Wijs op de voordelen van stoppen:
      • Je ziet er beter uit en ruikt weer fris.
      • Je bent minder vaak ziek en je conditie is beter.
      • Je proeft je eten weer en kan beter ruiken.
      • Je houdt meer zakgeld over.
      • Je hindert anderen niet met je vieze rook.
      • Je kan je beter concentreren.
      • Je bent rustiger.

Veel meer info vind je op http://www.vlaanderenstoptmetroken.be

Verschenen op 16 januari 2015 met medewerking van professor Guy Joos, diensthoofd Longziekten, UZ Gent

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

056 230 230