Gezond barbecueën

​​Hoe kan je gezond en veilig barbecueën? Lees hieronder de vele bereidingstips.

 

Let op voor schadelijke stoffen: PCA's

Tijdens het roosteren van vlees en vis druipt vocht en vet door het rooster van de barbecue op de gloeiende kolen. Door de grote hitte komen PCA’s (Polycyclische aromatische koolwaterstoffen) vrij. Deze komen op het vlees terecht wanneer de door het vet veroorzaakte rook opstijgt. PCA’s zijn schadelijk voor de gezondheid en kunnen leiden tot kanker.
Hoe PCA’s tot een minimum beperken?
 
  • De hoeveelheid PCA’s is afhankelijk van de afstand tussen de kolen en het grilloppervlak. Er moet ten minste tien centimeter tussen zitten, meer is natuurlijk nog beter.
  • Gebruik enkel gezuiverde of ‘geagglomereerde’ gezuiverde houtskool. Deze benamingen moeten duidelijk op de verpakking staan. Hout is niet geschikt voor gebruik op de barbecue, zeker niet als het geverfd is.
  • Je begint het vlees of de vis pas te grillen wanneer de vlammen verdwenen zijn, de kolen gloeien en er een laagje as op ligt. Dit duurt gemiddeld een 20 à 30 minuten.
  • Gebruik niet al te vette soorten vlees en vis, zodat er minder kans is dat vet op de kolen sijpelt. Prik dus zeker niet in worstjes om overtollig vet te verwijderen. Je kan druipend vet ook opvangen in daarvoor ontworpen aluminium schaaltjes.
  • Eet geen zwartgeblakerde stukken, ze bevatten de hoogste concentraties PCA’s.
  • Gebruik geen gerookte soorten vlees of vis, deze bevatten al PCA’s en zijn dus niet geschikt voor de barbecue.
  • De concentratie aan PCA’s is beduidend lager als je werkt met een elektrische barbecue, maar de typische smaak van een houtskoolbarbecue ontbreekt dan wel.  

Vermijd infecties 

Om infecties te vermijden laat je vlees, vis, sausjes en salades niet zomaar buiten in de warmte staan. Haal vlees en vis pas uit de koelkast als de barbecue gebruiksklaar is.

Leg gebakken stukken nooit op een schotel waar voordien rauwe producten lagen. Grote stukken kan je voorbakken in de microgolfoven, zo vermijd je rauw vlees.  

Bereidingtips:

Voor vlees 
  • Prik nooit in vlees dat aan het bakken is. Hiermee gaat het vleessap verloren en wordt het taai.
  • Draai de stukken om met een barbecuetang.
  • Vermijd dat vet uit stukken vlees loopt door ze in te smeren met olijfolie of met een marinade. Marineer het vlees de dag voor het barbecuen. Hierdoor wordt het vlees malser. Dep gemarineerd vlees voorzichtig af met keukenpapier om het teveel aan marinade te verwijderen, voordat u het vlees op het barbecuerooster legt.
  • Zout het vlees pas op het einde van de baktijd, zout onttrekt de sappen aan het vlees. Of gebruik kruiden tijdens het barbecuen: de smaak trekt hierdoor in het vlees en het ruikt lekker.  
Voor vis
  • De ideale methode om forel, zalmforel, moten en filets te bakken: de vis wordt op aluminiumfolie gelegd, licht op smaak gebracht met fijne kruiden, fijngesneden groentjes (worteltjes, selder, uitjes, prei, tomaat…) en een scheutje citroen. De aluminiumfolie wordt hermetisch dichtgevouwen en de vissen worden gaar in hun eigen stoom.
  • Cayennepeper, kurkuma, kerrie, knoflook en peterselie passen goed bij vis.
  • Vis laat een typische geur achter op het rooster. Om het rooster te reinigen, wrijft u het gewoon schoon met citroensap… zo simpel is dat. 
Tips voor vegetarische gerechten 
  • Het is een lekkere afwisseling tussen het vlees of vis door.
  • Let bij het barbecuen van groente op de volgende dingen:
    • De meeste groenten zijn snel gaar op de barbecue, waak er dus goed over.
    • Groenten die geschikt zijn om te roosteren: aardappelen, tomaten, komkommer, zoete aardappelen, bieten, venkel, artisjokken, asperges, maïs, pompoen, aubergine, courgette, uien, paprika, diverse soorten paddenstoelen, wortel.  
Tips voor nagerechten
  • In principe kan elke soort fruit op de barbecue worden gelegd. Met aluminiumfolie voorkom je dat het verbrandt. Het fruit zal gaar worden door haar eigen vocht.
  • Als er bij het fruitpakketje suiker wordt toegevoegd zal dat smelten en in het fruit trekken. 

Denk ook aan brandgevaar 

  • Let bij de aanschaf van een barbecue erop dat deze stevig op zijn poten staat en plaats de barbecue op een goede, stevige, vlakke ondergrond.
  • Bos, heide en duin zijn vooral tijdens de droge zomermaanden uiterst brandbaar.
  • Zet op de camping de barbecue ver genoeg van de tent af. Let op fladderende gordijnen/flappen van de tent of caravan.
  • Zet de barbecue ook niet naast houten hekjes, overhangende bomen en klimplanten.
  • Barbecue nooit binnenshuis. Niet op de open haard en ook niet met een gas- of elektrische barbecue. Afgezien van het brandgevaar (schoorsteenbrand) geven smeulende vuurtjes en gloeiende houtskool veel koolmonoxide af (CO-vergiftiging).
  • Barbecue niet onder een afdak.
  • Houd rekening met de windrichting (overwaaien van vonken). Zet de barbecue op een windvrije plaats.

Aanmaaktips 

  • Begin met een schone barbecue.
  • Houtskool
    Gebruik houtskool en als aanmaakmiddel aanmaakblokjes of aanmaakvloeistof. Neem de tijd - minstens een half uur - en voorzie een laag houtskool of briketten, daarop één of meerdere aanmaakblokjes, en terug een laag houtskool of -briketten. Briketten (geperst houtskool) branden langer en gelijkmatiger dan gewoon houtskool. Steek de barbecue aan met een lange lucifer. Zodra het hele houtskoolbed gloeit en dus niet meer vlamt, kan het feest beginnen.
  • Gas
    Controleer de datum op de gasfles. Controleer de gasslang regelmatig op gaatjes (eventueel met een beetje zeepsop). Zet de gasfles rechtop naast de barbecue. Haal het deksel eraf, voordat je de barbecue aansteekt. Steek de barbecue aan op het moment dat het gas wordt opengedraaid.
  • Elektrisch
    Let op met regen. Zet nooit een elektrische barbecue in de buurt van water/zwembad. Controleer het warmte-element regelmatig op roest en slijtage. Het snoer van de barbecue moet zo zijn neergelegd dat het van de warmtebron afloopt. Leg het snoer zo min mogelijk in de looproute en laat het over de grond lopen in verband met struikelgevaar.

Tijdens de barbecue

  • Laat kinderen en huisdieren niet in de buurt van de barbecue spelen.
  • Draag geen lichtontbrandbare kleding (bv. nylon), zwempak of ontbloot bovenlijf.
  • Verplaats nooit een brandende barbecue.
  • Gebruik lange pennen, vleesvorken en tangen.
  • Plaats je rooster op 10 cm van de vuurhaard.
  • Eet geen verbrand vlees.
  • Gebruik magere vlees- en vissoorten en bereid in aluminiumfolie (aardappelen, vis, …)
  • Was je handen met zeep na aanraking van rauwe voedingsmiddelen vlees. 
  • Zorg ervoor dat alles gaar is tot binnenin.
  • Stel rauwe ingrediënten niet bloot aan de zon
  • Gooi overgebleven voedsel dat enkele uren buiten de koelkast heeft gestaan weg.
  • Bewaar salades tot het serveren in de koelkast.  

Na de barbecue

  • Verplaats nooit een nog warme barbecue.
  • Houtskool blijft urenlang nagloeien, zorg ervoor dat alles goed dooft. Dek de houtskool met een laag zand af.
  • Draai de gaskraan dicht en zet de warmtestand uit.
  • Bewaar een gasbarbecue buiten, bij een eventueel lek zal het gas wegwaaien en niet ophopen zoals binnen gebeurt.
  • Een gasfles die is gaan roesten, lekken of andere duidelijke schades vertoont, mag niet worden bijgevuld.
  • Haal bij een elektrische barbecue de stekker uit het stopcontact als deze niet meer gebruikt wordt.

Als het fout gaat

  • Kleding die in brand staat, doven met water of afdekken met andere kleding.
  • Brandwonden koelen, minimaal 10 minuten met lauw stromend water.
  • Blus de barbecue met water of zand als je met houtskool werkt.
  • Draai bij een gasbarbecue de gaskraan dicht.
  • Blus een elektrische barbecue met een poederblusser of CO2 blusser. Gebruik geen water.  

 
 

Verschenen op 17 juni 2014 en aangepast op 16 mei 2018 met medewerking van Claudia Fripont, diëtiste

Geïnteresseerd in gezonde nieuwtjes?

In onze nieuwsbrieven
over gezondheid, rugklachten of diabetes vind je alles.

Test je eetgewoonten

Bekijk onze 20 gratis testen rond voeding.

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

056 230 230