Ondervoeding bij kinderen

Ongeveer 10% van alle kinderen die opgenomen worden in het ziekenhuis, is ondervoed. Vooral kinderen die ernstig of chronisch ziek zijn lopen dat risico. Maar ook een acute ziekte kan tijdelijk ondervoeding veroorzaken. Om ervoor te zorgen dat het kind goed geneest en goed blijft groeien, is soms bijvoeding nodig.

Signalen

Hoe merk je dat een kind ondervoed is?

  • Duidelijk zichtbare alarmsignalen zijn er niet. Bij ons raakt een kind bijna nooit zo dramatisch ondervoed als in de ontwikkelingslanden. Een kind met een ernstige ziekte zoals muco of kanker wordt echter geleidelijk aan magerder. Dat merk je niet altijd als ouder. Risicokinderen worden daarom regelmatig gemeten en gewogen. Dan kijkt men of hun gewicht en lengte normaal zijn, of te laag voor een kind van hun leeftijd.
  • Ziekenhuizen beginnen kinderen bij een ziekenhuisopname te screenen. Ze kijken of het kind op dat moment al ondervoed is en of het tijdens zijn verblijf het risico loopt om (nog verder) ondervoed te raken. Hoe groter het risico, hoe nauwer de voedingstoestand tijdens het ziekenhuisverblijf in de gaten wordt gehouden.

Geen paniek

Kinderen die verder kerngezond zijn maar een banale infectie zoals een buikgriep doormaken, raken niet ondervoed als ze een paar dagen te weinig eten. Uitdroging is een groter gevaar. Zeker bij erg jonge kinderen moet je vooral daarop letten.

Ook gezonde peuters of kleuters die weigeren hun bord leeg te eten, hebben niet meteen tekort aan voedingsstoffen. Ze mogen best wel eens wat honger hebben. Rond die leeftijd krijgen ze hun eigen voorkeuren en gaan ze trouwens vanzelf minder eten, omdat ze niet meer zo hard groeien als tijdens hun babyjaren.

Oorzaken

 

 Het kind krijgt minder voedingsstoffen binnen dan het nodig heeft.

  • Door de ziekte zelf of de behandeling ervan eet het minder of helemaal niets.
  • Door overgeven en diarree gaan voedingsstoffen verloren.
  • De ziekte zelf en het genezingsproces eisen extra voedingsstoffen.

Wie

 Wie loopt risico?

  • Kinderen met een chronische ziekte of een aangeboren aandoening. Zoals mucoviscidose, bepaalde neurologische aandoeningen, of een ziekte die hen aan een rolstoel bindt. Zij lopen vooral risico op chronische ondervoeding.
  • Gezonde kinderen die plots ernstig ziek worden en wekenlang in het ziekenhuis moeten verblijven. Bijvoorbeeld door kanker, een gesprongen appendicitis, een verwikkeling van een longontsteking enz. Zij lopen vooral risico op acute ondervoeding

Gevolgen

 

  • Het kind verliest gewicht. Het kan ook achterblijven in de groei als de ondervoeding chronisch wordt.
  • Het is mogelijk dat het trager geneest. Ondervoede kinderen blijven langer in het ziekenhuis dan kinderen die goed gevoed zijn.

Behandelen

Wanneer het nodig is, krijgt het kind bijvoeding. Kinderen krijgen sneller bijvoeding dan volwassenen, omdat ze verhoudingsgewijs sneller veel gewicht verliezen. De dokter of diëtist bepaalt wat nodig is:

  • Gewone gezonde voeding, met extra vet of suiker in.
  • Medische drinkvoeding. Dat is een geconcentreerde melkachtige vloeistof die extra veel voedingswaarde heeft. Er zitten meer eiwitten en vetten in. Het is niet altijd even lekker en het verteert soms moeilijker, maar er bestaan nu ook shakes die kinderen wel lusten.
  • Een sonde via de neus naar de maag. Dan gaat het voedsel door die sonde naar de maag.
  • Een sonde rechtstreeks door de buikwand naar de maag. Dat heet een gastrostomiesonde. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer een kind waarschijnlijk langdurig sondevoeding zal nodig hebben. Als het bijvoorbeeld door chemotherapie vaak moet braken, raakt een neussonde gemakkelijk mee uitgebraakt. Kinderen vinden het meestal vervelend wanneer die neussonde teruggeplaatst moeten worden. Dan kan een gastrostomiesonde een oplossing bieden.
  • Een infuus rechtstreeks in de bloedbaan.
 

Verschenen op 24 augustus 2015 met medewerking van dr. Koen Huysentruyt, Assistent kinderarts, UZ Brussel.

Contacteer ons

Bond Moyson West-Vlaanderen

President Kennedypark 2
8500 Kortrijk

056 230 230